1. Efektywność polskich gospodarstw mlecznych na tle wybranych gospodarstw w innych krajach Unii Europejskiej
  2. EFEKTYWNOŚĆ EKOLOGICZNA W ROLNICTWIE KRAJÓW CZŁONKOWSKICH UNII EUROPEJSKIEJ
  3. KOMPLEMENTARNOŚĆ POLITYKI REGIONALNEJ I WIEJSKIEJ? STUDIUM PROGRAMÓW REGIONALNYCH I DZIAŁAŃ W RAMACH II FILARU WSPÓLNEJ POLITYKI ROLNEJ W POLSCE
  4. KOMPLEKSOWA ANALIZA HANDLU TOWARAMI ROLNYMI KRAJÓW BRICS
  5. ZRÓWNOWAŻENIE SPOŁECZNE GOSPODARSTW ROLNYCH WYBRANYCH TYPÓW PRODUKCYJNYCH W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ
  6. Możliwości zwiększenia wykorzystania krajowych pasz białkowych w kontekście ewentualnego zakazu stosowania pasz GMO w produkcji zwierzęcej
  7. Społeczna odpowiedzialność biznesu wyzwaniem w sektorze rolno-spożywczym
  8. OCENA PORÓWNAWCZA RYNKÓW ROLNICZYCH W WĘGIERSKIM REGIONIE ZADUNAJSKIM
  9. Możliwości redukcji emisji amoniaku z zagospodarowania obornika
  10. Ocena konkurencyjności towarowych gospodarstw rolnych
  11. PODEJŚCIE ORGANIZACJI PRODUCENCKICH DO NAJMNIEJ LICZNYCH CZŁONKÓW – NA PRZYKŁADZIE WĘGIERSKIEGO SEKTORA OWOCÓW I WARZYW
  12. Zróżnicowanie poziomu kosztów produkcji surowców rolnych wykorzystywanych do wytwarzania bioetanolu i estrów metylowych w ujęciu przestrzennym
  13. Proces elektryfikacji polskiej wsi – ujęcie historyczne i terytorialne
  14. WPŁYW PRAKTYK ZAWODOWYCH NA POSTRZEGANIE PRZEZ STUDENTÓW ICH WIEDZY I PRZYSZŁEJ PRACY W SEKTORZE AGROBIZNESU
  15. Zmiany dochodowości pracy w aspekcie postępu technicznego w rolnictwie w Polsce
  16. Cyfrowe rolnictwo – cyfrowe zarządzanie
  17. KRYTERIUM DOBORU DOSTAWCY PRODUKTÓW ŻYWNOŚCIOWYCH W PERSPEKTYWIE ROZWOJU PRZEDSIĘBIORSTWA GASTRONOMICZNEGO
  18. KALKULACJA KOSZTÓW ORAZ OPŁACALNOŚĆ PRODUKCJI ZIEMNIAKA SKROBIOWEGO W GOSPODARSTWIE RODZINNYM W LATACH 2016-2017
  19. Endogeniczne czynniki konkurencyjności gospodarstw użytkujących grunty z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa w województwie warmińsko-mazurskim
  20. ANALIZA PREFERENCJI ROLNIKÓW W ZAKRESIE USŁUG DORADCZYCH W GOSPODARSTWACH ROLNYCH POWIATU MIŃSKIEGO
  21. Wsparcie innowacyjności w polskim rolnictwie
  22. Ubezpieczeniowe instrumenty wpierania gospodarstw rolnych w zakresie upraw
  23. Polski handel zagraniczny perliczkami żywymi i mięsem perliczym w latach 2012-2016
  24. Wiejskie jednoosobowe gospodarstwa domowe |– charakterystyka, dochody i konsumpcja
  25. Energetyczne wykorzystanie odpado´w drzewnych z drzew owocowych na przykładzie gospodarstwa agroturystycznego
  26. PROBLEMY LOGISTYKI ZAOPATRZENIA ZAKŁADÓW MLECZARSKICH W SUROWIEC MLECZNY
  27. Efektywność i konkurencyjność rodzinnych gospodarstw rolnych w Podregionie Bydgoskim
  28. Tendencje zmian w rozwoju turystyki w Polsce w latach 2004-2016
  29. Jakość jako determinanta zachowań konsumentów rosyjskich na rynku żywności
  30. OGRANICZENIA ROZWOJOWE W NOWOCZESNYM ZARZĄDZANIU GOSPODARSTWEM ROLNYM NA TERENIE POŁUDNIOWO-WSCHODNIEJ POLSKI
  31. Wydatki konsumpcyjne w wiejskich i miejskich gospodarstwach domowych jako miara ich poziomu życia
  32. Istota i uwarunkowania usług brokerskich we wdrażaniu innowacji w agrobiznesie
  33. INSTRUMENTY FINANSOWE W WPR 2020+
  34. porównanie popytu i preferencji dotyczących ciętych kwiatów cebulowych wśród wybranych grup nabywców w Lublinie
  35. Ocena możliwości ograniczenia śladu węglowego w uprawie kukurydzy na ziarno
  1. Marcin Adamski 9-14 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    mgr inż. Marcin Adamski
    orcid.org/0000-0002-1047-1450
    Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – Państwowy Instytut Badawczy
    ul. Świętokrzyska 20, 00-002 Warszawa
    tel. (22) 505 45 33
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.2929
    gospodarstwa mleczne, efektywność, Indeks produktywności
    Q11, Q14, C23
    pl

    Celem badań była ocena efektywności funkcjonowania polskich gospodarstw mlecznych (typ 45) na tle podobnych gospodarstw z wybranych krajów Unii Europejskiej oraz określenie ich zdolności do konkurowania. Badaniami objęto gospodarstwa z następujących krajów: Polski, Węgier, Litwy, Austrii, Niemiec, Danii, Holandii i Francji. Analizowane dane obejmowały 10-letni okres od 2006 do 2015 r. Źródłem materiałów badawczych były dane z gospodarstw z europejskiego FADN. W celu pomiaru efektywności wykorzystano wskaźnik produktywności Malmquista. W analizowanych gospodarstwach odnotowano nieznaczny spadek wydajności wskaźnika Malmquista (o 0,3%). Spadek produktywności gospodarstw mlecznych spowodowany był spadkiem postępu technicznego o 0,4% przy wzroście wydajności technicznej o 0,2%. Niewielki wzrost efektywności były konsekwencją funkcjonowania kwot mlecznych w UE. Mechanizm ten skutecznie ograniczył wzrost produkcji mleka, tak więc producenci mogli jedynie optymalizować nakłady.

    Coelli Tim, Prasada Rao, George E. Battese. 1998. An introducion to efficiency and productivity analysis. Boston: Kluwer Academic Publishers.

    Gołaś Zbigniew. 2017. Uwarunkowania rentowności produkcji mleka w gospodarstwach mlecznych krajów Unii Europejskiej (Determinants of milk production profitability of dairy farms in the EU member states). Zagadnienia Ekonomiki Rolnictwa 3: 19-40.

    GUS. 1996-2016. Roczniki statystyczny rolnictwa (Statistical Yearbooks of Agriculture). Warszawa: GUS.

    GUS. 2015. Mały rocznik statystyczny 2015 (Concise Statistical Yearbook of Poland 2015). Warszawa: GUS.

    GUS. 2017. Charakterystyka gospodarstw rolnych w 2016 r. (Characteristics of agricultural farms in 2016).Warszawa: GUS.

    IERiGŻ. 2017. Analizy Rynkowe. Rynek Mleka (Market analysis. Milk market) no. 42, 47, 48, 53. Warszawa: IERiGŻ-PIB.

    Kleinhanss Werner. 2015. Konkurencyjność głównych typów gospodarstw rolniczych w Niemczech (Competitiveness of the major types of agricultural holdings in Germany). Zagadnienia Ekonomiki Rolnej 1: 25-41.

    Polski FADN. 2018. Wspólnotowa Typologia Gospodarstw Rolnych – według parametru Standardowej Produkcji (Community Typology for Agricultural Holdings – according to Standard Output parameter), http://fadn.pl/metodyka/typologia/zasady-wtgr-wg-parametru-so, access: 19.04.2018.

    Ziętara Wojciech, Marcin Adamski, Henryk Grodzki. 2013. Polskie gospodarstwa mleczne na tle wybranych krajów. Raport Programu Wieloletniego nr 86 (Polish dairy farms against the background of selected countries. Long-Term Program Report No. 86) Warszawa: IERiGZ-PIB.

    Ziętara Wojciech, Marcin Adamski. 2017. Konkurencyjność polskich gospodarstw mlecznych i z chowem bydła rzeźnego na tle analogicznych gospodarstw z wybranych krajów (Competitiveness of the Polish dairy farms at the background of farms from selected European Union countries. Warszawa: IERiGŻ-PIB.

  2. Ľubica Bartová, Peter Fandel, Eva Matejková 15-21 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    Prof. Ľubica Bartová, PhD
    orcid.org/0000-0002-6620-8379
    Slovak University of Agriculture in Nitra
    Faculty of Economics and Management, Department of Statistics and Operations Research
    Tr. A. Hlinku 2, 949 11 Nitra, Slovak Republic
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Assoc. Prof. Peter Fandel, PhD
    Slovak University of Agriculture in Nitra
    Faculty of Economics and Management, Department of Statistics and Operations Research
    Tr. A. Hlinku 2, 949 11 Nitra, Slovak Republic
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Eva Matejková, PhD
    Slovak University of Agriculture in Nitra
    Faculty of Economics and Management, Department of Statistics and Operations Research
    Tr. A. Hlinku 2, 949 11 Nitra, Slovak Republic
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.2931
    ekoefektywność, rolnictwo, kraje członkowskie UE
    C61, O13, O33, Q52
    en

    Celem artykułu jest oszacowanie efektywności ekologicznej rolnictwa w 24 państwach członkowskich UE w latach 2006-2015. W badaniu wykorzystano dane Eurostat za 2018 rok, dotyczące całkowitej globalnej produkcji rolniczej, jednostki pracy rocznej, wykorzystywanych użytków rolnych, nawozów NPK oraz emisji gazów cieplarnianych pochodzących z rolnictwa w wybranych państwach członkowskich UE. Zastosowano funkcję odległości w postaci kierunkowej, zarówno z jak i bez niepożądanych efektów (emisji gazów cieplarnianych). Zastosowano również wskaźniki Malmquista-Luenbergera w celu dokonania pomiaru zmian wydajności oraz ich rozkładu, aby zidentyfikować źródła tych zmian. Stwierdzono spadek emisji GHG w zakresie produkcji rolnej we wszystkich państwach członkowskich UE. Znaczący wzrost emisji GHG przypadającej na wykorzystywane użytki rolne wystąpił w starych krajach członkowskich – Holandii, Austrii, Niemczech i we Francji. Wzrost emisji GHG w przeliczeniu na wykorzystywane użytki rolne był mniej wyraźny w nowych krajach członkowskich – Bułgarii, Łotwie, Węgrzech. Najwyższy poziom efektywności ekologicznej produkcji rolnej odnotowano w latach 2006-2015 w Holandii i Danii. Najniższy poziom efektywności ekologicznej stwierdzono w rolnictwie Irlandii i Finlandii (stare państwa członkowskie). Najwyższy poziom efektywności wśród nowych państw członkowskich wystąpił na Litwie, w Polsce i na Łotwie. Poprawa wydajności i wydajności ekologicznej ze względu na postęp technologiczny wystąpiła we wszystkich 24 państwach członkowskich UE. Efektywność ekologiczna pod względem zastosowania technologii rolnych spadła w Bułgarii, Rumunii, Grecji, Portugalii i na Węgrzech.

    Charnes Abraham, William Wager Cooper, Edwardo Rhodes. 1978. Measuring the efficiency of decision making units. European Journal of Operational Research 2 (6): 429-444.

    Chung Yong Hyun, Rolf Färe, Shawna Grosskopf. 1997. Productivity and undesirable outputs: A directional distance function approach. Journal Environ Manage 51 (3): 229-240.

    Coderoni Silvia, Roberto Esposti. 2018. CAP payments and agricultural GHG emissions in Italy. A farm-level assessment. Science of the Total Environment 627: 427-437.

    Dakpo Hervé, Philippe Jeanneaux, Laure Latruffe. 2017. Greenhouse gas emissions and efficiency in French sheep meat farming: A nonparametric framework of pollution adjusted technologies. European Review of Agricultural Economics 44 (1): 33-65.

    Du Juan, Yao Chen, Ying Huang. 2017. A modified Malmquist-Luenberger Productivity Index: Assessing environmental productivity performance in China. European Journal of Operational Research 2017, doi: 10.1016/j.ejor.2017.01.006.

    EC (European Commission). 2014. A policy framework for climate and energy in the period from 2020 to 2030. Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions. Brussels: European Commission.

    Eurostat. 2018: Database Eurostat, http://ec.europa.eu/ eurostat/data/database, access: 7 January 2018.

    Färe Rolf, Shawna Grosskopf. 2010. Directional distance functions and slacks-based measures of efficiency. European Journal of Operational Research 200 (1): 320-322.

    Färe Rolf, Shawna Grosskopf, Carl A. Pasurka Jr. 2001. Accounting for air pollution emissions in measures of state manufacturing productivity growth. Journal of Reginal Science 41 (3): 381-409.

    Kumar Surender. 2006. Environmentally sensitive productivity growth: A global analysis using Malmquist–Luenberger index. Ecological Economics 56 (2): 280-293.

    Li Tianxiang, Tomas Balezentis, Daiva Makuteniene, Dalia Streimikiene, Irene Krišciukaitiene. 2016. Energy-related CO2 emission in European Union agriculture: Driving forces and possibilities for reduction. Applied Energy 180: 682-694, doi: 10.1016/j.apenergy.

    Picazo-Tadeo Andres. J., Mercedes Beltrán-Esteve, José A. Gómez-Limón. 2012. Assessing eco–efficiency with directional distance functions. European Journal of Operational Research 220 (3): 798-809.

    Picazo-Tadeo Andres J., José A. Gómez-Limón, Ernest Reig-Martínez. 2011. Assessing farming eco-efficiency: A data envelopment analysis approach. Journal of Environmental Management 92 (4): 154-1164.

    Vlontzos George, Spyrs Niavis, Basil Manos. 2014. A DEA approach for estimating the agricultural energy and environmental efficiency of EU countries. Renewable and Sustainable Energy Reviews 40: 91-96.

    WBCSD (World Business Council for Sustainable Development). 2000. Eco-efficiency, creating more value with less impact, www.wbcsd.org.

  3. Paweł Chmieliński, Marcin Gospodarowicz 22-28 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    Paweł Chmieliński, PhD
    orcid.org/0000-0001-8377-0702
    Institute of Agricultural and Food Economics – National Research Institute
    Świętokrzyska 20, 00-002 Warszawa, Poland
    phone: +48 (22) 505 47 74
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Prof. dr hab. Marcin Gospodarowicz
    orcid.org/0000-0001-5011-3247
    Institute of Agricultural and Food Economics – National Research Institute
    Świętokrzyska 20, 00-002 Warszawa, Poland
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.2934
    polityka regionalna, WPR, komplementarność, analiza regionalna, polityka publiczna, program rozwoju obszarów wiejskich, regionalny program operacyjny 2007-2013, Polska
    R50, R58
    en

    Celem artykułu jest analiza roli czynników strukturalnych (tj. cech charakterystycznych dla danego miejsca) w kształtowaniu polityki UE. Oparto się na metodyce Marka Shucksmitha i współautorów [2005] oraz komentarzu Martina Pelucha i zespołu badawczego [2013] do tego badania. Wykorzystano także podejście prezentowane w pracy Richardo Crescenzi i jego zespołu badawczego [2015], a następnie przez Alana Collinsa i współautorów [2017]. W analizie uwzględniono także dane dotyczące alokacji funduszy regionalnych (regionalnych programów operacyjnych) oraz wiejskich (II filara WPR), a także skutków tych alokacji w odniesieniu do cech społeczno-ekonomicznych. Zbadano stopień interakcji (komplementarności) między polityką spójności i polityką rolną w kontekście rozwoju regionalnego w Polsce w latach 2007-2013 na poziomie lokalnym (NUTS4). W rozważanym okresie nie wykryto istotnej zależności między zagregowanymi (całkowitymi) wydatkami instrumentów polityki regionalnej (programów regionalnych) i programu rozwoju obszarów wiejskich. Instrumenty polityki wiejskiej i regionalnej w latach 2007-2013 były względem siebie komplementarne, ale także silnie powiązane z specyficznymi cechami regionu (wielkość populacji, użytków rolnych), a zatem wymagały większego dostosowania do możliwości i ograniczeń rozwoju. Wykazano również, że efekty synergii oddziaływania obu programów można wskazać tylko w przypadku niewielu obszarów, w tym m.in. w zakresie rozwoju infrastruktury technicznej (wodociągowej).

    Akbulut Hale. 2014. Testing growth effects of European Union structural funds according to size of government: a dynamic approach. Journal of Business Economics and Finance 3 (1): 50-59.

    Barca Fabrizio. 2009. An Agenda for a reformed cohesion policy: A place-based approach to meeting European Union challenges and expectations. Independent report prepared at the request of Danuta Hübner, Commissioner for Regional Policy. Brussels: European Commission.

    Barca Fabrizio, Philip McCann, Andrés Rodríguez Pose. 2012. The case for regional development intervention: place based versus place-neutral approaches. Journal of Regional Science 52 (1): 134-152.

    Becker Sascha, Peter Egger, Maximilian von Ehrlich. 2010. Going NUTS: The effect of EU Structural Funds on regional performance. Journal of Public Economics 94 (9-10): 578-590.

    Charron Nicholas, Victor Lapuente, Bo Rothstein. 2013. Quality of Government and Corruption Form a European Perspective: A Comparative Study of Good Government in EU Regions. Cheltenham: Edward Elgar Publishing.

    Chmieliński Paweł, Adam Cox, Alan Leonard, Gianpiero Torrisi, Monica Mihaela Tudor. 2018. Policy Report: Spatial determinants of policy performance and synergies, PERCEIVE Report. Portsmouth: Portsmouth Business School, University of Portsmouth.

    Chmieliński Paweł (ed.), Barbara Wieliczko, Adam Wasilewski, Marek Wigier, Marcin Gospodarowicz, Zbigniew Floriańczyk. 2017. Report on the policy recommendations on how to integrate Cohesion Policy with Urban and Rural Policies. Perception and Evaluation of Regional and Cohesion policies by Europeans and Identification with the Values of Europe. Perceive project GA no. 693529.

    Collins Alan, Alan Leonard, Adam Cox, Salvatore Greco, Gianpiero Torrisi. 2017. Report on the synergies between EU Cohesion Policy and rural development policies. Perception and Evaluation of Regional and Cohesion policies by Europeans and Identification with the Values of Europe. PERCEIVE project, GA no. 693529.

    Crescenzi Richardo, Fabrizio De Filippis, Fabio Pierangeli. 2015. In tandem for cohesion? Synergies and conflicts between regional and agricultural policies of the European Union. Regional Studies 49 (4): 681-704.

    Crescenzi Riccardo, Mara Giua, 2014, The EU Cohesion Policy in context: regional growth and the influence of agricultural and rural development Policies. LEQS Paper 85: 1-51.

    EFP (European Funds Portal). 2017-2013. The National Information System SIMIK 07-13. Reports, https://www.funduszeeuropejskie.2007-2013.gov.pl/AnalizyRaportyPodsumowania/Strony/KSI_raporty.aspx, access: 12.03.2018.

    Esposti Roberto. 2008. Reforming the CAP: an agenda for regional growth? [In] 109th EAAE Seminar “The CAP after the Fischler reform: national implementations, impact assessment and the agenda for future reforms”. Italy, Viterbo: INEA, 20-21 November 2008.

    Lagendijk Arnoud, James Cornford. 2000. Regional institutions and knowledge – tracking new forms of regional development policy. Geoforum 31 (2): 209-218.

    Local Data Bank. Stastistics Poland. European Funds. Health care and social welfare. Education. Labour market, https://bdl.stat.gov.pl/BDL/start. access: 12.03.2018.

    Pelucha Martin, Viktor Kveton, Jirina Jilkova. 2013. Territorial dimensions of agro-environmental measures and LFA in rural development policy in the Czech Republic. Land Use Policy 34: 91-103.

    Roberts Peter. 1993. Managing the strategic planning and development of regions: lessons from a European perspective. Regional Studies 27: 759-768.

    Sapir Andre, Philippe Aghion, Giuseppe Bertola, Martin Hellwig, Jean Pisani-Ferry, Dariusz Rosati, José Vinals, Helen Wallace. 2004. An Agenda for a Growing Europe: The Sapir Report. Oxford: Oxford University Press.

    Shucksmith Mark, Thomson Kenneth, Jane Roberts Deborah (eds.). 2005, The CAP and the Regions: The Territorial Impact of the Common Agricultural Policy. CABI Publishing.

    Suddaby Roy, Royston Greenwood. 2005. Rhetorical strategies of legitimacy. Administrative Science Quarterly 50 (1): 35-67.

  4. Łukasz Chryniewicz, Michał Wojtaszek 29-34 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    Łukasz Chryniewicz, MSc
    orcid.org/0000-0002-5189-9242
    Warsaw University of Life Sciences – SGGW Poland
    Department of Agricultural Economics and International Economic Relations
    Nowoursynowska Str. 166, 02-787 Warsaw
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Michał Wojtaszek, MSc
    orcid.org/0000-0002-5173-8457
    Warsaw University of Life Sciences – SGGW Poland
    Department of Agricultural Economics and International Economic Relations
    Nowoursynowska Str. 166, 02-787 Warsaw
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.2937
    handel, towar, rolnictwo, BRICS
    F13, F14, F15
    en

    Handel towarami rolnymi odgrywa ważną rolę w globalnym handlu. Celem artykułu jest ocena zmian, które nastąpiły w handlu oraz w eksporcie i imporcie produktów rolnych dla krajów BRICS. Zbadano także związek pomiędzy państwami członkowskimi BRICS i ich wpływem na rolnictwo tych 5 krajów, czyli Brazylii, Rosji, Indii, Chin, Południowej Afryki. Stwierdzono, że handel towarami rolnymi jest dynamicznym procesem, a produkcja rolna jest ważna dla niektórych krajów BRICS, np. dla Brazylii, która miała największy eksport pod względem towarów rolnych. Natomiast Indie powoli zwiększały swój eksport rolno-spożywczy, w przeciwieństwie do Chińskiej Republiki Ludowej, która była liderem w imporcie tych produktów.

    BRICS. 2017. BRICS Agricultural Development Report. Ministry of Agriculture, Livestock, and Supply of the Federative Republic of Brazil, Ministry of Agriculture of the Russian Federation, Ministry of Agriculture and Farmers Welfare of the Republic of India, Ministry of Agriculture of the People’s Republic of China, Department of Agriculture, Forestry and Fisheries of the Republic of South Africa.

    Brosig Stephan, Ramona Teuber, Inna Levkovych, Rainer Thiele, Thomas Glauben. 2013. Introduction to the special feature: Will the BRIC decade continue? The Role of Rural Areas and Agriculture. Journal of Agricultural Economics 64 (1): 145-150.

    Rasoulinezhad Ehsan, Farkhondeh Jabalameli. 2018. Do BRICS countries have similar trade integration patterns? Journal of Economic Integration 33 (1): 1011-1045.

    Sharma L. Sashiukumar. 2012. Economic effects on food and agriculture sector of BRICS+2: A CGE Model Simulation Analysis. Management Convergence 3 (2): 1-8.

    WTO Data Base: http://stat.wto.org/Home/WSDBHome.aspx.

  5. Bazyli Czyżewski, Małgorzata Kłodowska, Anna Matuszczak, Adrianna Matuszewska, Dariusz Śmidoda 35-40 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    Dr hab. Anna Matuszczak
    orcid.org/0000-0002-5045-5447
    Poznań University of Economics and Business
    Al. Niepodległości 10, 61-875 Poznań
    Phone: (61) 854 30 17
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Dr hab. Bazyli Czyżewski
    orcid.org/0000-0002-6324-2723
    Poznan University of Economics and Business
    Al. Niepodległości 10, 61-875 Poznań
    Phone: (61) 854 30 17
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    B.A. Małgorzata Kłodowska
    Poznan University of Economics and Business
    Al. Niepodległości 10, 61-875 Poznań
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    B.A. Adrianna Matuszewska
    Poznan University of Economics and Business
    Al. Niepodległości 10, 61-875 Poznań
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    B.A. Dariusz Śmidoda
    Poznan University of Economics and Business
    Al. Niepodległości 10, 61-875 Poznań
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.2939
    zrównoważenie społeczne, gospodarstwa rolne, typy produkcyjne, kraje UE
    Q01, Q56, J43, O13
    en

    Celem artykułu jest identyfikacja zróżnicowanego poziomu zrównoważenia społecznego w gospodarstwach poszczególnych typów produkcyjnych (8 typów) w krajach UE. Badanie oparto na metodzie Sustaiable Value (SV), która jest zorientowana na wartość i mierzona jako zrównoważony rozwój rolnictwa na poziomie mikroekonomicznym (np. gospodarstwo rolne). Aby móc porównać gospodarstwa między sobą, obliczono wskaźnik RTC. Wykorzystano bazę danych FADN za lata 2004-2015, analizując bardziej szczegółowo cztery typy gospodarstw (polowe, ogrodnicze, mleczne i zajmujące się chowem i hodowlą zwierząt ziarnożernych). Wskazano, że dla zrównoważonego rozwoju społecznego najważniejsza jest relacja pomiędzy nakładem pracy, zwłaszcza własnej, rodzinnej, a osiągniętymi efektami w postaci wartości produkcji ogółem, ale przede wszystkim dochodem z gospodarstwa rodzinnego (dochód netto gospodarstwa).

    Bachev Hrabrin. 2017. Socio-economic and environmental sustainability of Bulgarian farms. Agricultural and Resource Economics: International Scientific E-Journal 3 (2): 5-21.

    Bacon Christopher, Christy Getz, Sibella Kraus, Kaelin Holland. 2012. The social dimensions of sustainability in diversified, industrial and hybrid farming systems. Ecology and Society 17 (4): 41, doi: 10.5751/ES-05226-170441.

    Basiago Andrew.1999. Economic, social, and environmental sustainability in development theory and urban planning practice. The Environmentalist 19: 145-161.

    Berlan Amanda. 2013. social sustainability in agriculture: An anthropological perspective on child labour in cocoa production in Ghana. The Journal of Development Studies 49 (8): 1088-1100.

    Bock Bettina. 2012. Social innovation and sustainability; how to disentangle the buzzword and its application in the field of agriculture and rural development. Studies in Agricultural Economics 114: 57-63.

    Chatzinikolaou Parthena, Basil Manos, Thomas Bournaris. 2012. Classification of rural areas in Europe using social sustainability indicators. [In] AIEAA Conference “Towards a Sustainable Bio-economy: Economic Issues and Policy Challenges”, Trento, 4-5 June 2012, http://ageconsearch.umn.edu/record/124104/files/Chatzinikolaou_Manos_Bournaris_Classification%20of%20rural%20areas%20in%20Europe%20using%20social%20sustainability%20indicators.pdf, access: 2.05.2018.

    Czerna-Grygiel Joanna. 2010. Uwarunkowania zrównoważonego rozwoju społeczności lokalnej. [W] Zrównoważony rozwój obszarów wiejskich. Wybrane aspekty społeczne (Determinants of sustainable development of the local community. [In] Sustainable development of rural areas Selected social aspects), ed. B. Kryk, 73-92. Szczecin: Economicus.

    FADN. 2004-2015, FADN public database, http://ec.europa.eu/agriculture/rica/, access: 13.03.2018.

    Figge Frank, Tobias Hahn. 2005. The cost of sustainability capital and the creation of sustainable value by companies. Journal of Industrial Ecology 9: 47-58.

    Flora Cornelia, Gabrielle Elan Roesch-McNally. 2014. Sustainable agriculture and social justice: A Conversation with Dr. Cornelia Flora. Journal of Critical Thought and Praxis 3 (1): article 3.

    Gizicki-Neundlinger Michael, Dino Güldner. 2017. Surplus, scarcity and soil fertility in pre-industrial Austrian agriculture – the sustainability costs of inequality. Sustainability 9: 256, doi: 10.3390/su9020265.

    Hediger Werner. 2008. Agriculture’s multifunctionality, sustainability, and social responsibility. [In] 82nd Annual Conference of the Agricultural Economics Society (AES) at the Royal Agricultural College. Cirencester, Gloucestershire, UK, 31st March – 2nd April 2008.

    Illge Lydia, Tobias Hahn, frank figge. 2008. applying and extending the Sustainable Value Method to Agriculture – an Overview. [In] 12th Congress of the European Association of Agricultural Economists – EAAE. Ghent, Belgium.

    Kates Robert, Thomas Parris, Anthony Leiserowitz. 2005. What is sustainable development? Goals, indicators, values, and practice. Environment: Science and Policy 47 (3): 8-21.

    Knapik Wioletta. 2014. Wybrane aspekty rozwoju polskich obszarów wiejskich na tle koncepcji zrównoważonego rozwoju oraz zakorzenionych rynków (Selected aspects of the development of Polish rural areas against the background of the concept of sustainable development and rooted markets). Roczniki Naukowe SERiA XVI (5): 109-113.

    Kwasek Mariola, Krzysztof Prandecki, Józef Zegar. 2015. From the research on socially-sustainable agriculture. Warszawa: Institute of Agricultural and Food Economics.

    Latruffe Laure, Ambre Diazabakana, Christian Bockstaller, Yann Desjeux, John Finn, EdelKelly, MaryRyan, Sandra Uthes. 2016. Measurement of sustainability in agriculture: a review of indicators. Studies in Agricultural Economics 118 (3): 123-130.

    McKenzie Stephen. 2004. Social sustainabiliy towards some definition. University of South Australia: Hawke Research Institute Working Paper Series. No 27.

    Severi Claudia. 2016. Social sustainability and resilience of the rural communities: the case of soy producers in Argentina the expansion of the production from Latin America to Africa. France: Université d’Avignon.

    Subić Jonel, Marko Jeločnik, Marijana Jovanović. 2013. Evaluation of social sustainability of agriculture within the Carpathians in the Republic of Serbia. Scientific Papers. Management, Economic Engineering in Agriculture and Rural Development 13 (2): 411-416.

    Torres Juan, Valera Diego, Luis Belmonte, Carlos Herrero-Sánchez. 2016. Economic and social sustainability through organic agriculture: Study of the restructuring of the citrus sector in the “Bajo Andarax” district (Spain). Sustainability 8: 918, doi: 10.3390/su8090918.

    Van Passel Steven, Frank Nevens, Erik Mathijs, Guido Van Huylenbroeck. 2007. Measuring farm sustainability and explaining differences in sustainable efficiency. Ecological Economics 62 (1): 149-161.

    Weingaertner Carina, Asa Moberg. 2009. Exploring social sustainability: learning from perspectives on urban development and companies and products, https://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:378611/FULLTEXT02.pdf, access: 10.05.2018.

    Wilson Adam. 2009. Social and ecological implications of sustainable agriculture. [In] 9th International Students Summit on Food, Agriculture and Environment in the New Century. Tokyo University of Agriculture, http://www.nodai.ac.jp/cip/iss/english/9th_iss/fullpaper/1-2-5msu-wilson.pdf, access: 4.05.2018.

    Wolz Axel, Jana Fritzsch, Klaus Reinsberg. 2006. The impact of social capital on farm and household income: Results of a survey among individual farmers in Poland. Post-Communist Economies 18 (1): 85-99.

    Zegar Józef. 2012. Współczesne wyzwania rolnictwa (The modern challenges facing agriculture). Warszawa: PWN.

  6. Wiesław Dzwonkowski 41-46 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    mgr Wiesław Dzwonkowski
    orcid.org/0000-0002-8996-1419
    Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – Państwowy Instytut Badawczy
    ul. Świętokrzyska 20, 00-002 Warszawa
    tel. (22) 505 46 16
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.2941
    pasze wysokobiałkowe, substytucja, GMO, śruta rzepakowa, strączkowe
    Q01, Q13
    pl

    Celem badań było określenie możliwości zwiększenia wykorzystania krajowych pasz białkowych (śruty rzepakowej i nasion strączkowych) w przemysłowej produkcji pasz, w kontekście groźby zakazu stosowania GMO w paszach dla zwierząt gospodarskich. Na podstawie literatury przedmiotu oraz zaleceń i norm żywieniowych, stwierdzono, że ze względu na skład chemiczny, wysoką zawartość włókna oraz substancje antyżywieniowe możliwości stosowania krajowych źródeł białka w paszach są ograniczone, zwłaszcza dla drobiu i trzody chlewnej. Biorąc pod uwagę graniczne udziały śruty rzepakowej i nasion strączkowych w mieszankach oraz wielkość i strukturę produkcji pasz, określono potencjalne możliwości zwiększenia ich wykorzystania na rzecz ograniczenia zużycia i zmniejszenia importu śruty sojowej. Na podstawie porównania rzeczywistego i potencjalnego zużycia śruty rzepakowej i nasion strączkowych w produkcji pasz przemysłowych stwierdzono, że mimo ograniczeń żywieniowych, istnieją potencjalne możliwości zwiększenia możliwości wykorzystania krajowych źródeł białka, o ile będzie wystarczająca ich podaż na rynku krajowym.

    Brzóska Franciszek, Olga Michalik-Rutkowska, Bogdan Śliwiński. 2010. Pasze rzepakowe – miejsce w bilansie białkowym kraju oraz wartość pokarmowa. Czy istnieje możliwość substytucji białka GMO innymi surowcami białkowymi (Rape fodders –place in the protein balance of the country and nutritional value. Whether the possibility of the substitution of the GMO protein exists with other protein raw materials). Wiadomości Zootechniczne XLVIII (2-3): 11-18.

    Dzwonkowski Wiesław, Katarzyna Rola. 2015. Raport o sytuacji na światowym rynku GMO i możliwościach substytucji genetycznie zmodyfikowanej soi krajowymi roślinami białkowymi w aspekcie bilansu paszowego (Report on the situation of the GMO global market and possibilities of the substitution genetically the modified soya with domestic protein crops in the aspect of fodder balance) Warszawa: IERiGŻ-PIB.

    Grela Eugeniusz Ryszard, Jacek Skomiał (ed.). 2014. Zalecenia żywieniowe i wartość pokarmowa pasz dla świń. Normy żywienia świń (Dietary recommendations and the nutritional value of pig feeds. Norms of feeding pigs). Jabłonna: IFiŻZ PAN.

    GUS. 2009-2018. Wyniki produkcji roślinnej 2008-2017 r. (Crop production 2008-2017). Warszawa: GUS.

    Hanczakowska Ewa, Jerzy Księżak. 2012. Krajowe źródła białkowych pasz roślinnych jako zamienniki śruty sojowej GMO w żywieniu świń (Domestic sources of protein plant fodders as substitutes of the GMO soyamealin feeding pigs). Roczniki Naukowe Zootechniki 39 (2): 171-187.

    Hanczakowska Ewa, Małgorzata Świątkiewicz. 2014. Legume seeds and rapeseed press cake as replacers of soybean meal in feed for fattening pigs. Annals of Animal Science 14: 921-934.

    IERiGŻ-PIB. 2009, 2017. Rynek pasz. Stan i perspektywy (Feed market. Situation and outlook) no. 19, 38. Warszawa: IERiGŻ-PIB, ARR i Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

    Jamroz Dorota, Witold Podkówka, Jadwiga Chachułowa (ed.). 2001. Żywienie zwierząt i paszoznawstwo. Tom 3 (Animal feeding and feedstuffs. Vol. 3). Warszawa: PWN.

    Smulikowska Stefania, Andrzej Rutkowski (ed.). 2005. Normy żywienia drobiu. Zalecenia żywieniowe i wartość pokarmowa pasz (Norms of feeding the poultry. Dietary recommendations and the nutritional value of feeds). Jabłonna: IFiŻZ PAN.

    Strzetelski Juliusz Andrzej, Franciszek Brzóska, Zygmunt Kowalski, Stanisław Osięgłowski. 2014. Zalecenia żywieniowe dla przeżuwaczy i tabele wartości pokarmowej pasz (Dietary recommendations and the nutritional value of ruminants feeds). Kraków: Instytut Zootechniki – PIB.

    Ustawa z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Act of 22 July Law on animal feed). Dz.U. 2006, nr 144, poz. 1045.

  7. Krzysztof Firlej 47-53 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    dr hab.prof. UEK Krzysztof Firlej
    orcid.org/0000-0001-7870-046X
    Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie
    Wydział Ekonomii i Stosunków Międzynarodowych
    ul. Rakowiecka 27, 31-510 Kraków
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.2942
    społeczna odpowiedzialność biznesu, sektor rolno-spożywczy
    Q13
    pl

    Głównym celem artykułu jest przedstawienie teoretycznych aspektów aktulnego stanu realizacji w wybranym przedsiębiorstwie przemysłu spożywczego założeń dotyczących społecznej odpowiedzialności biznesu jako idei, która była znana już w okresie powstawania pierwszych przedsiębiorstw i popularna od końca XIX wieku. Współcześnie idea ta jest szeroko rozpowszechniona, jednak jej zasady i zakres stosowania wymagają precyzyjnego przeglądu i szczegółowego monitorowania w tak ważnym dziale gospodarki, jakim jest sektor rolno-spożywczy. Dokonano przeglądu definicji i zasad społecznej odpowiedzialności biznesu. Przedstawiono także współczesny zakres i formy ich stosowania w praktyce na przykładzie wybranej spółki reprezentującej sektor rolno-spożywczy. Stwierdzono, że współcześnie realizacja zasad społecznej odpowiedzialności biznesu to konieczność, a zarazem dodatkowy zasób niematerialny generujący wartość i przewagę konkurencyjną przedsiębiorstwa spożywczego. Niestety w praktyce bardzo trudny do zbadania.

    Bobola Agnieszka. 2014. Społeczna odpowiedzialność biznesu jako zasób niematerialny kształtujący przewagę konkurencyjną przedsiębiorstw spożywczych (Corporate social responsibility as sn intangible assets shaping the competitive advantage of food companies). Roczniki Naukowe SERiA XVI (3): 36-42.

    Bowen Howard R. 2013. Social Responsibilities of the Businessma. University of Iowa Press.

    Czyżewski Andrzej. 2007. Makroekonomiczne uwarunkowania rozwoju sektora rolnego. [W] Uniwersalia polityki rolnej w gospodarce rynkowej, ujęcie makro- i mikroekonomiczne (Macroeconomic conditions for the development of the agricultural sector. [In] Universals of agricultural policy in a market economy, macro and microeconomic approach), ed. A. Czyżewski, 15-56. Poznań: Akademia Ekonomiczna w Poznaniu.

    EC (European Commission). 2011. Odnowiona strategia UE na lata 2011-2014 dotycząca społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw. Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów (A renewed EU strategy for 2011-2014 regarding corporate social responsibility. Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions). Brussels: European Commission.

    FOB (Forum Odpowiedzialnego Biznesu). 2012. Polska wersja ISO 26000 (The Polish version of ISO 26000), http://odpowiedzialnybiznes.pl/aktualno%C5%9Bci/polska-wersja-iso-26000/, access: 5.06.2018.

    Grupa Kapitałowa Żywiec (Żywiec Capital Group). 2016. Warzymy lepszy świat. Raport wpływu Grupy Kapitałowej Żywiec za 2016 rok (We›re brewing a better world. Report on the impact of the Żywiec Capital Group for 2016). 2016. Żywiec: Grupa Kapitałowa Żywiec, https://grupazywiec.pl/wp-content/uploads/2017/07/Warzymy-Lepszy-%C5%9Awiat-Raport-wp%C5%82ywu-Grupy-Kapita%C5%82owej-%C5%BBywiec-za-2016-rok-2.pdf, access: 5.07.2018.

    Grzybek Marcin. 2016. CSR 2.0. Ewolucja i rewolucja społecznej odpowiedzialności biznesu (The evolution and revolution of corporate social responsibility). Forum Odpowiedzialnego Biznesu, http://odpowiedzialny biznes.pl/artykuly/csr-2-0-ewolucja-i-rewolucja-spolecznej-odpowiedzialnosci-biznesu/, access: 15.06.2018.

    Krukowska Magdalena. 2016. Historia CSR, czyli jak to się zaczęło (The history of CSR, or how it began), www.forbes.pl/artykuly/sekcje/baza-wiedzy-csr/historia-csr--czyli-jak-to-sie-zaczelo,3880,1, access: 7.06.2018.

    Lewicka-Strzałecka Anna. 2009. Miejsce CSR w europejskiej strategii na rzecz zrównoważonego rozwoju (Place of CSR in the European strategy for sustainable development). Annales. Etyka w Życiu Gospodarczym 12 (1): 189-195.

    Mullerat Ramon. 2010. International Corporate Social Responsibility: The Corporate Governance of the 21st Century. Alphen aan den Rijn: Kluwer Law International.

    PKN. 2013. ISO 26000. Guidance on social responsibility. Norma Międzynarodowa dotycząca społecznej odpowiedzialności (International Standard on social responsibility), https://www.pkn.pl/informacje/2013/09/ iso-26000, access: 7.07.2018.

    Płoszajski Piotr. 2013. Strategie społecznej odpowiedzialności polskich spółek giełdowych (Strategies of corporate social responsibility of Polish listed companies). Warszawa: Oficyna wydawnicza SGH.

    Rybak Mirosława. 2004. Etyka menedżera – społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstwa (Manager’s ethics – corporate social responsibility). Warszawa: PWN.

    Schwartz Mark. 2011. Corporate social responsibility. An ethical approach. Toronto, Ontario: Broadview Press.

    Szot-Gabryś Teresa. 2013. Koncepcja rachunku kosztów i korzyści w rachunkowości odpowiedzialności społecznej przedsiębiorstwa (The concept of cost and benefit accounting in corporate social responsibility accounting). Warszawa: Difin.

    WBCSD (Word Business Council for Sustainable Development). 2016. Corporate Social Responsibility: Meeting changing expectations, https://growthorientedsustainableentrepreneurship.files.wordpress.com/20 16/07/ csr-wbcsd-csr-primer.pdf, accessp: 7.07.2018.

  8. Nóra Gombkötő 54-59 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    Nóra Gombkötő, PhD
    orcid.org/0000-0003-1860-434X
    Széchenyi István University
    Faculty of Agricultural and Food Sciences
    Vár tér 2. Mosonmagyaróvár 9200 Hungary
    phone: +3696566642
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.2944
    rynek producentów, Węgierski Region Zadunajski, ankieta, różnice, szanse rynkowe
    Q13
    en

    Targ rolny, jako rodzaj krótkiego łańcucha dostaw, może rozwiązywać wiele problemów związanych z transportem na duże odległości. W tej formie sprzedaży zmniejsza się odległość fizyczna pomiędzy producentem a konsumentem, co więcej, możliwe jest również nawiązanie osobistej relacji i zbudowanie zaufania pomiędzy tymi uczestnikami rynku. Dodatkowo targ rolny daje niewielkim producentom możliwość produkcji i sprzedaży lokalnej żywności wysokiej jakości, a konsumenci mogą cieszyć się smacznymi, głównie lokalnymi, ekologicznymi produktami żywnościowymi. Targ rolny stanowi coraz popularniejszy kanał sprzedaży na Węgrzech. W 2010 roku na Węgrzech było 100 takich targów, a w 2014 roku 200, a w 2017 roku ich liczba przekroczyła 250. Krajowy Program Rozwoju Obszarów Wiejskich również zachęca do prowadzenia tej formy sprzedaży lokalnych produktów. Wykonano badanie sondażowe wśród producentów sprzedających swoje produkty na największych targach rolnych w regionie Transdunajskim na Węgrzech i dokonano analizy targów rolnych w tym regionie.

    Hinrichs Clare C. 2000. :Embeddedness and local food systems: notes on two types of direct agricultural market. Journal of Rural Studies 16: 295-303.

    Kacz Károly. 2014. Közösségi mezőgazdaság jellemzői és lehetőségei Magyarországon. XXXV. Óvári Tudományos Nap: A magyar és nemzetközi agrár- és élelmiszer-gazdaság lehetőségei (Characteristics and Opportunities of Community Agriculture in Hungary. [In] Possibilities of Hungarian and international agri-food economy, 81-86.Mosonmagyaróvár: West-Hungarian University of Agriculture and Food Sciences).

    Kajner Péter. 2007. Gazda(g)ságunk újrafelfedezése. Fenntartható vidéki gazdaságfejlesztés elméletben és gyakorlatban (Recovering our economy. Sustainable rural economy development in theory and practice). Paris: L’Harmattan Publishing House.

    Komárom-Esztergom County Government. 2017. Local food and market, http://www.kormanyhivatal.hu/download/8/13/61000/helyi%20termel%C5%91i%20piacok%20t%C3%A1j%C3%A9koztat%C3%B3.pdf , access: 05.10.2017.

    Póla Péter. 2016: Rövid élelmiszerláncokkal a vidék fejlesztéséért (Short food chains for the development of the countryside), http://www.mvh-hacs.hu/media/r/d/003/040/helyi-piacok-Mecsek-Volgyseg-Hegyhat.pdf , access: 05.10.2017.

  9. Zuzanna Jarosz, Antoni Faber 60-66 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    dr Zuzanna Jarosz
    orcid.org/0000-0002-3428-5804
    Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – PIB w Puławach
    ul. Czartoryskich 8, 24-100 Puławy
    tel. (81) 47 86 766
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    prof. dr hab. Antoni Faber
    orcid.org/0000-0002-3055-1968
    Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – PIB w Puławach
    ul. Czartoryskich 8, 24-100 Puławy
    tel. (81) 47 86 766
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.2945
    redukcja emisji amoniaku, zagospodarowanie obornika, techniki aplikacji obornika
    Q15, Q53
    pl

    Celem badań było wskazanie możliwości ograniczenia emisji amoniaku w wyniku zastosowania niskoemisyjnych praktyk nawożenia obornikiem. Szacunki przeprowadzone dla gospodarstw stosujących wybrane techniki aplikacji obornika w 2016 roku wykazały ograniczenie emisji amoniaku w zakresie 2,4-3,0% w stosunku do wielkości emisji bez zastosowania praktyk niskoemisyjnych. Na podstawie projekcji ograniczenia emisji NH3 wykonanych dla wszystkich gospodarstw stosujących nawożenie obornikiem i rekomendowanych niskoemisyjnych praktyk, można stwierdzić, że oszacowana wielkość emisji amoniaku mieściła się w zakresie 192,6-206,8 Gg NH3, co stanowiło od 4 do 10,6% redukcji.

    Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2284 z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie redukcji krajowych emisji niektórych rodzajów zanieczyszczeń atmosferycznych, zmiany dyrektywy 2001/81/WE (Directive (EU) 2016/2284 of the European Parliament and of the Council of 14 December 2016 on the reduction of national emissions of certain atmospheric pollutants, amending Directive 2003/35/EC and repealing Directive 2001/81/EC). Dz.Urz. UE, L 344/1, 17.12.2016.

    EC (European Commission). 2012. Innowacje w służbie zrównoważonego wzrostu. Biogospodarka dla Europy. Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów (Innovating for Sustainable Growth: A Bioeconomy for Europe. Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions). COM(2012) 60 final. Bruksela: Komisja Europejska.

    EC (European Commission). 2013. Program „Czyste powietrze dla Europy”. Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów (A Clean Air Programme for Europe. Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions). COM(2013) 918 final. Bruksela Komisja Europejska, https://www.mos.gov.pl/g2/big/2014_01/4a4a59ba838ff3f6489e907b42bb7183.pdf, access: 24.04.2018.

    EMEP/EEA. 2013. EMEP/EEA air pollutant emission inventory guidebook 2013. Copenhagen: European Environment Agency.

    GUS. 2017. Charakterystyka gospodarstw rolnych w 2016 r. (Characteristics of agricultural holdings in 2016). Warszawa: GUS.

    KOBiZE (National Center for Emissions Management and Balancing). 2018 Krajowy bilans emisji SO2, NOx, CO, NH3, NMLZO, pyłów, metali ciężkich i TZO za lata 2015-2016 (National balance of emissions of SO2, NOx, CO, NH3, NMLZO, dust, heavy metals and TZO for the years 2015-2016).Warszawa: IOŚ-PIB, Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami.

    Kuczyński Tadeusz, Ulrich Dämmagen, Zbigniew Klimont, Kamila Kreis-Tomaczak, Andrzej Myczko, Oryna Słobodzian-Ksenicz. 2005. Ammonia emissions in Poland: inventory projections, uncertainties. [In] Emissions from European agriculture, ed. T. Kuczynski, U. Daemmgen, J. Webb, A. Myczko, 217-230. Wageningen: Wageningen Academic Publishers.

    Pietrzak Stefan. 2006. Straty amoniaku z nawozów naturalnych i ich konsekwencje środowiskowe (Losses of the ammonia from manures and their environmental consequences). Nawozy i Nawożenie 4 (29): 186-203.

    Pietrzak Stefan. 2009. Dobre praktyki w zakresie ograniczania emisji amoniaku z nawozów (Good practices in reducing ammonia emissions from fertilizers). Falenty; Wydawnictwo IMUZ.

    Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowego sposobu stosowania nawozów oraz prowadzenia szkoleń z zakresu ich stosowania (Regulation of the Minister of Agriculture and Rural Development of 16 April 2008 on the detailed method of fertilizer use and conducting training in the field of their application). Dz.U. 2014, poz. 393.

    UNECE (United Nations Economic Commission for Europe). 2014. Guidance document on preventing and abating ammonia emissions from agricultural sources. Economic Commission for Europe. ECE/EB.AIR/120, 7 February 2014.

    UNECE (United Nations Economic Commission for Europe). 2015. Framework Code for Good Agricultural Practice for Reducing Ammonia Emissions. European Commission, United Nations Economic Commission for Europe: Directorate-General Environment on behalf of the Task Force on Reactive Nitrogen of the UNECE Convention on Long-range Transboundary Air Pollution.

    Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Act of 10 July 2007 on fertilizers and fertilization). Dz.U. nr 147, poz. 1033.

    Walczak Jacek, Wojciech Krawczyk, Piotr Sendor. 2017. Wpływ nawozów naturalnych na środowisko. [W] Aktualny stan problematyki ochrony środowiska i zmian klimatu w sektorze rolnictwa (Environmental impact of natural fertilizers [In] The current state of the issues of environmental protection and climate change in the agricultural sector), ed. J. Walczak, W. Krawczyk, 73-92. Kraków: Instytut Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy.

  10. Adam Kagan 67-72 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    mgr inż. Adam Kagan
    orcid.org/0000-0001-9385-3720
    Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarski Żywnościowej –PIB
    Zakład Ekonomiki Gospodarstw Rolnych
    ul. Świętokrzyska 20, 00-002 Warszawa
    tel. (22) 505 45 63
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.2946
    pozycja konkurencyjna, gospodarstwo rolne, model zasobowy, pomiar konkurencyjności
    D22, M21, Q12, Q14, Q19
    pl

    Zaprezentowano metodę ułatwiającą przyporządkowanie gospodarstwa rolnego do stanów konkurencyjności na podstawie przewagi własności zasobów i efektywności ekonomicznej jego funkcjonowania. Pomimo mankamentów w postaci przypisania całej renty ekonomicznej sferze umiejętności, przedstawiona metoda pozwala pozycjonować gospodarstwa rolne w różnych obszarach i poddawać je ocenie. Stanowi propozycję poszerzenia pomiaru konkurencyjności gospodarstw rolnych na poziomie mikroekonomicznym.

    Barney Jay. 1991. Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management 17 (1): 102-117.

    Barry Peter, Paul Ellinger. 2012. Financial Management in Agriculture. New York: Prentice Hall.

    Czyżewski Andrzej. 2006. Polityka gospodarcza i jej wpływ na kształtowanie cen i dochodów w rolnictwie. [W] Ekonomiczne uwarunkowania wykorzystania rynkowych narzędzi stabilizacji cen i zarządzania ryzykiem w rolnictwie (Economic policy and its impact on shaping prices and incomes in agriculture. [In] Economic conditions for the use of market tools for price stabilization and risk management in agriculture), ed. Michał Jerzak, Andrzej Czyżewski, 17-55. Poznań: Wydawnictwo AR im. A. Cieszkowskiego w Poznaniu.

    Dzikowska Marlena, Marian Gorynia. 2012. Teoretyczne aspekty konkurencyjności przedsiębiorstwa – w kierunku koncepcji eklektycznej? (Theoretical aspects of enterprise competitiveness: toward an eclectic approach). Gospodarka Narodowa 4: 3-6.

    Flak Olaf, Grzegorz Głód. 2012. Konkurencyjni przetrwają (Competitive will survive). Warszawa: Difin.

    Gorynia Marian, Barbara Jankowska. 2008. Klastry a międzynarodowa konkurencyjność i internacjonalizacja przedsiębiorstwa (Clusters and international competitiveness and internationalization of the company). Warszawa: Difin.

    Guzewicz Wacław, Adam Kagan, Maria Zdzieborska. 2007. Procesy dostosowawcze w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych. Raport 3, RPW nr 77 (Adaptation processes in agricultural production cooperatives. Report No. 3, RPW No. 77). Warszawa: IERiGŻ-PIB.

    Józwiak Wojciech. 2003. Przewagi komparatywne polskich gospodarstw rolniczych (Comparative advantages of Polish farms). Warszawa: IERiGŻ.

    Józwiak Wojciech (ed.). 2014. Efektywność, koszty produkcji i konkurencyjność polskich gospodarstw rolnych obecnie i w perspektywie średnio- oraz długoterminowej, RPW nr 144. (Efficiency, production costs and competitiveness of Polish farms presently and in the medium and long term, RPW No. 144). Warszawa: IERiGŻ-PIB.

    Józwiak Wojciech, Wojciech Ziętara (ed.) 2012. Zmiany zachodzące w gospodarstwach rolnych w latach 2002-2010 (Changes in farms in the years 2002-2010). Warszawa: GUS.

    Kagan Adam. 2012. Pomnażanie wartości właścicielskiej jako funkcja celu wielkoobszarowych przedsiębiorstw rolnych (The value of ownership and its increase as a function of agricultural enterprises). Zagadnienia Ekonomiki Rolnej 2: 50-61.

    Kagan Adam. 2013. Stan i perspektywy wielkotowarowych przedsiębiorstw rolnych (The condition and prospects of large-scale agricultural enterprises). Warszawa: IERiGŻ-PIB.

    Kagan Adam. 2015. Efektywność i konkurencyjność wielkotowarowych przedsiębiorstw rolnych (Efficiency and competitiveness of large-scale agricultural enterprises). Warszawa: IERiGŻ-PIB.

    Kleinhanss Werner. 2015. Konkurencyjność głównych typów gospodarstw rolniczych w Niemczech (Competitiveness of the major types of agricultural holdings in Germany). Zagadnienia Ekonomiki Rolnej 1: 25-41.

    Kulawik Jacek. 2008. Efektywność finansowa w rolnictwie. Istota, pomiar i perspektywy (Financial efficiency of farming. Essentia, measurement and perspectives). Zagadnienia Ekonomiki Rolnej 2: 37-50.

    Kulawik Jacek, Barbara Wieliczko. 2012. Wybrane finansowe aspekty konkurencyjności rolnictwa (Financial considerations of competitiveness in agriculture). Zagadnienia Ekonomiki Rolnej 4: 36-40.

    Latruffe Laura. 2010. Competitiveness, productivity and efficiency in the agricultural and agri-food sectors. Paris: OECD Food, Agriculture and Fisheries Papers no. 30, http://dx.doi.org/10.1787/5km91nkdt6d6-en.

    Obłój Krzysztof. 2007. Pułapki teoretyczne zasobowej teorii strategii (Theoretical traps of the resource theory of strategy). Przegląd Organizacji 5: 7-10.

    Poczta Walenty. 2010a. Sytuacja dochodowa gospodarstw rolnych w Polsce po akcesji do UE i jej determinanty jako przesłanki rozwoju rolnictwa (Economic condition of Polish farms after the integration with the EU and its determinants as a premise of agricultural development). Rocznik Nauk Rolniczych. Seria G 97 (3): 206-207.

    Poczta Walenty. 2010b. Potencjał polskiego rolnictwa pięć lat po akcesji Polski do UE jako przesłanka jego konkurencyjności (The potential of Polish agriculture after five years of eu membership as a factor of its competitiveness). Wieś i Rolnictwo 1: 21-47.

    Podstawka Marian (ed.). 2010. Finanse (Finances). Warszawa: PWN.

    Romanowska Maria. 2009. Planowanie strategiczne w przedsiębiorstwie (Strategic planning in the enterprise). Warszawa: PWE.

    Sikorska Alicja. 2013. Przemiany w strukturze agrarnej indywidualnych gospodarstw rolnych (Transformation in the agrarian structure of individual farms). Warszawa: IERiGŻ-PIB.

    Woś Augustyn. 2006. Waloryzacja zasobów i czynników wytwórczych rolnictwa. Nowe kryteria wyboru (Valorisation of resources and production factors of agriculture. New selection criteria). Warszawa: IERiGŻ-PIB.

    Zegar Józef. 2012. Konkurencyjność ekonomiczna versus konkurencyjność społeczna w rolnictwie (Economic competitiveness versus social competitiveness in agriculture). Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu 246: 563-573.

    Zieliński Marek. 2008. Sytuacja ekonomiczna i efektywność wykorzystania posiadanych zasobów czynników produkcji w rodzinnych gospodarstwach rolnych bez osób ubezpieczonych w KRUS. [W] Efektywność funkcjonowania, aktywność inwestycyjna i zdolność konkurencyjna polskich gospodarstw rolnych osób fizycznych (Economic situation and efficiency of using the resources of production resources owned in family farms without persons insured in KRUS. [In] Efficiency of operation, investment activity and competitive ability of Polish farms of natural persons), ed. W. Józwiak, 72-100. Warszawa: IERiGŻ-PIB.

    Zieliński Marek, Wojciech Ziętara. 2016. Efektywność techniczna gospodarstw specjalizujących się w produkcji roślinnej a ich konkurencyjność (Technical efficiency and competitiveness of field farms). Roczniki Naukowe Ekonomiki Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich 103 (1): 16-24.

    Ziętara Wojciech. 2014. Konkurencyjność polskich gospodarstw rolniczych (Competitiveness of polish farms). Roczniki Naukowe SERiA XVI (1): 258-262.

    Ziętara Wojciech, Jolanta Sobierajewska. 2017. Konkurencyjność polskich gospodarstw sadowniczych (Competitiveness of the Polish fruit farms). Zagadnienia Ekonomiki Rolnej 1: 103-116.

  11. Konrád Kiss, Zoltán Horváth 73-77 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    Konrád Kiss, PhD student
    orcid.org/0000-0002-1309-2085
    Szent István University,
    Doctoral School of Management and Business Administration
    Hungary, H2100, Gödöllő, Páter K. u. 1.
    phone: +36 308 572 846
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Zoltán Horváth, PhD
    orcid.org/0000-0002-8407-6875
    Szent István University
    Faculty of Economics and Social Sciences
    Hungary, H2100, Gödöllő, Páter K. u. 1.
    phone: +36- (28) 522 000 ext. 2005
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.2947
    organizacja producentów, drobni producenci rolni, rynki żywności
    Q13
    en

    Obecna sytuacja w sektorze handlu i dystrybucji żywności powoduje, że drobnym producentom rolnym trudno stać się dostawcami towarów do wielkich sieci handlowych, gdyż wymagałoby to prowadzenia produkcji na dużą skalę oraz utrzymania spójnej jakości. Przynależność do organizacji producentów oraz sprzedaż zbiorowa jest dla takich podmiotów rozwiązaniem alternatywnym, bowiem organizacje producentów otrzymują wsparcie od UE. Z drugiej strony, najmniejsi producenci rolni mają problem z przystąpieniem do organizacji producenckich. Skupiono się na podejściu organizacji producentów do członkostwa drobnych wytwórców w tych organizacjach na Węgrzech. Podjęto próbę odpowiedzi na pytanie, czy możliwe jest określenie minimalnej wielkości zakładu produkcyjnego, powyżej której długoterminowa współpraca jest korzystna zarówno dla organizacji producentów, jak i dla samego producenta. Z badań wynika, że nie można określić takiej wielkości, z powodu różnic występujących w sektorze (np. w zakresie kultur i technologii upraw). Jednak można określić pewne cechy dotyczące wielkości podmiotów. W przypadku drobnych wytwórców wyższe są w szczególności koszty ponoszone przez organizacje producentów.

    Hamar Anna. 2017. Termelői szervezetek a zöldség-gyümölcs ágazatban és a termelőkkel való kapcsolataik változása (Producer organizations in the fruit and vegetable sector and their relations with growers). Gazdálkodás 61 (1): 27-41.

    Hungarian Government. 2017. Elismert zöldség-gyümölcs termelői szervezetek (Approved fruit and vegetable producer organizations), http://www.kormany.hu/download/6/46/11000/Elismert_zoldseg_gyumolcs_termeloi_szervezetek_20170531.pdf, access: 12.06.2018.

    Kartali János, Dániel Györe, István Kapronczai, Gábor Kovács, Zsolt Mihók, József Popp, Norbert Potori, Gábor Udovecz. 2009. A hazai élelmiszer-kiskereskedelem struktúrája, különös tekintettel a kistermelők értékesítési lehetőségeire (The structure of domestic food retail trade, with special regard to the sales opportunities of small producers). Budapest: Agrárgazdasági Kutatóintézet (AKI).

    Kürti Andrea, Anita Kozak, Antal Seres, Márton Szabó. 2009. Mezőgazdasági kisárutermelők nagy kereskedelmi láncoknak történő beszállítása a nagyvevői igények alapján a zöldség-gyümölcs ágazatban (Supply of agricultural small-scale growers to large commercial chains in the fruit and vegetable sector based on the needs of large customers). Budapest: Budapest Institute of Economics, Hungarian Academy of Sciences.

    Padisák Gábor. 2018. A friss zöldség és gyümölcs piacszabályozása az európai Unióban (Market regulation of fresh vegetables and fruit in the European Union). Budapest: Ministry of Agriculture and Rural Development, http://www.eu-info.hu/fvm_pdf/fvmpdf2004/zoldseggyumolcs.pdf, access: 12.06.2018.

    Seres Antal, János Felföldi, Anikó Juhász, Anita Kozák, Márton Szabó. 2012. A zöldség-gyümölcs kisárutermelők és a TÉSZ-ek és a nagy kereskedelmi láncok kapcsolatai (Relationships between fruit and vegetable fruit growers and TSZs and large commercial chains). Budapest: Agroinform Kiadó és Nyomdfa Kft.

  12. Anna M. Klepacka, Joanna Mączyńska 78-84 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    dr inż. Anna M. Klepacka
    orcid.org/0000-0002-2828-5429
    Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
    Wydział Inżynierii Produkcji
    Katedra Organizacji i Inżynierii Produkcji
    ul. Nowoursynowska 164
    02-787 Warszawa
    tel. (22) 593 45 71
    e-mai1: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    mgr inż. Joanna Mączyńska
    Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
    Wydział Inżynierii Produkcji
    Katedra Organizacji i Inżynierii Produkcji
    ul. Nowoursynowska 164
    02-787 Warszawa
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.2948
    biokomponenty, estry metylowe, bioetanol, surowce rolnicze
    Q15, Q16
    pl

    Dokonano rozpoznania przestrzennych różnic w poziomie kosztów produkcji surowców rolnych wykorzystywanych do wytwarzania bioetanolu i estrów metylowych w Polsce. Wyniki badań wskazały na istotę zróżnicowania poziomu kosztów produkcji rzepaku ozimego i kukurydzy na ziarno w ujęciu przestrzennym. Najwyższy wskaźnik opłacalności produkcji rzepaku odnotowano w województwie wielkopolskim (213,2%), a najniższy w województwie łódzkim (134,5%). Natomiast w przypadku produkcji kukurydzy na ziarno najwyższy wskaźnik opłacalności (z dopłatami) odnotowano w województwie warmińsko-mazurskim (171,9%), najniższy zaś w województwie zachodniopomorskim (109,2%). W przypadku uprawy kukurydzy na ziarno istotną rolę odegrały uzyskane do produkcji dopłaty z UE.

    Agrolak.pl. 2018a. Notowania cen rzepaku (Prices of rape), https://www.agrolok.pl/notowania/ notowania-cen-rzepaku.htm, access: 19.04.2018.

    Agrolak.pl. 2018b. Notowania cen kukurydzy (Prices of corn), https://www.agrolok.pl/notowa nia/notowania-cen-kukurydzy.htm, access: 19.04.2018.

    CenyRolnicze.pl. 2018. Cena kukurydzy, aktualne ceny rzepaku (Corn price, current rape prices), https://www.cenyrolnicze.pl/zboza-oleiste-straczkowe/rzepak-i-kukurydza, access: 05.04.2018.

    DODR (Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego we Wrocławiu). 2017. Kalkulacje rolnicze (Agricultural calculations), http://www.dodr.pl/ekonomika-rolnictwa/kalkulacje-rolnicze, access: 19.04.2018.

    Jerzak Michał A. 2009a. Zarządzanie ryzykiem cenowym jako czynnik poprawy konkurencyjności gospodarstw rolnych w warunkach liberalizacji Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej (Price risk management as a factor improving the competitiveness of agricultural holdings under conditions of CAP liberalization). Zagadnienia Ekonomiki Rolnej 1: 13-23.

    Jerzak Michał A. 2009b. Ryzyko i metody nim zarzadzania w gospodarstwach rolnych (Risk and methods of risk management in farms). Zagadnienia Doradztwa Rolniczego 1 (56): 69-78.

    Klepacka Anna M., Joanna Mączyńska. 2018. Wpływ unijnych dyrektyw w zakresie wykorzystania biopaliw na rozwój obszarów wiejskich w Polsce (Effects of the biofuel use directive in the rural area development in Poland). Roczniki Naukowe SERiA XX (2): 84-90.

    KOWR (Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa). 2018. Informacje dotyczące rynku biokomponentów (Information on the biocomponent market), http://bip.kowr.gov.pl, access: 15.04.2018.

    KPODR (Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie). 2017. Kalkulacje rolnicze nadwyżek bezpośrednich i dochodu rolniczego netto (Agricultural calculations of direct surpluses and net agricultural income), http://www.ekonomika.kpodr.pl/index.php/analizy-ekonomiczne/kalkulacje-rolnicze, access: 19.04.2018.

    Lebiecka Katarzyna. 2008. Konsekwencje rozwoju globalnej produkcji biopaliw (Consequences of the global biofuel production development) https://depot.ceon.pl/bitstream/handle/123456789/5657/Lebiecka.pdf?sequence=1, access: 02.05.2018.

    LODR (Lubelski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Końskowoli). 2017. Kalkulacje (Calculations), http://lodr.konskowola.pl/www_m/index.php/doradztwo-2/ekonomika/kalkul acje, access: 19.04.2018.

    ŁODR (Łódzki Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Bratoszewicach). 2017. Kalkulacje (Calculations), https://www.lodr-bratoszewice.pl/strony/kalkulacje, access: 19.04.2018.

    MODR (Mazowiecki Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Warszawie). 2018. Kalkulacje kosztów (Costs calculation), http://www.modr.mazowsze.pl/notowania-i-kalkulacje-cenowe/kalkulacje-kosztow, access: 19.04.2018.

    MRiRW (Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi). 2017. Płatności bezpośrednie w 2017 r. (Direct payments in 2017), http://www.minrol.gov.pl/Wsparcie-rolnictwa/Platnosci-bezposrednie/Archiwum/Platnosci-bezposrednie-w-2017-r, access: 15.04.2018.

    MRiRW (Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi). 2018. Rynek roślin oleistych – notowania za okres 23.03.2018-01.04.2018 r. (Oilseeds market – Quotations for the period 23/03/2018-01/04/2018).

    OODR (Opolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Łosiowie). 2017. Produkcja roślinna (Plant production), http://oodr.pl/produkcja-roslinna/, access: 19.04.2018.

    PODR (Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Lubaniu). 2017. Kalkulacje rolnicze – produkcja roślinna (Agricultural calculations – plant production), http://podr.pl/doradztwo/kalkulacje-rolnicze-produkcja-roslinna/, access: 19.04.2018.

    Tchórzewski Krzysztof. 2016. Odpowiedź na zapytanie nr 564 w sprawie konsekwencji pozwania Polski przez Komisję Europejską do Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie importu biopaliw (The response to the parliamentary question no. 564 in the matter of consequences of Poland defendant by the european comission on imported biofuels), http://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=216D4922,access:16.04.2018.

    Wasilewski Mirosław, Marzena Chmielewska. 2007. Możliwości wykorzystania rachunku kosztów działań w przedsiębiorstwach rolniczych (Possibilities of utilization the activity based costing in agricultural enterprises). Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu 9 (1): 519-524.

    WMODR (Warmińsko-Mazurski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Olsztynie). 2017. Kalkulacje produkcji rolniczej (Calculations of agricultural production), http://w-modr.pl/index.php?id=45, access: 19.04.2018.

    WODR (Wielkopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Poznaniu). 2018a. Kalkulacje rolnicze (Agricultural calculations), http://kalkulacje.wodr.poznan.pl/, access: 19.04.2018.

    WODR (Wielkopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Poznaniu). 2018b. Wyjaśnienia do kalkulacji rolniczych (Explanations to agricultural calculations), http://kalkulacje.wodr. poznan.pl/opis.html, access: 15.04.2018.

    ZODR (Zachodniopomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Barzkowicach). 2017. Kalkulacje roślinne (Plant Calculations) http://www.zodr.pl/download/ekonomia/kalkulacje _roslinne.pdf, access: 19.04.2018.

  13. Łukasz Komorowski 85-90 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    mgr Łukasz Komorowski
    orcid.org/0000-0001-9287-719X
    Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN
    ul. Nowy Świat 72, 00-330 Warszawa
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.2949
    infrastruktura techniczna, elektryfikacja, wieś, zróżnicowanie międzyregionalne
    O18, O31
    pl

    Przedstawiono proces elektryfikacji wsi w Polsce w dwóch ujęciach – historycznym i terytorialnym. Zwrócono uwagę na zróżnicowania międzyregionalne w wyposażeniu wsi w elektryczność, będące wynikiem zmian politycznych dokonujących się w czasie. Dane dotyczące mieszkań podłączonych do instalacji elektrycznej pozyskano ze spisów powszechnych z lat 1960 oraz 1970, objęły one wszystkie tereny wiejskie w 17 wówczesnych województwach. Uzyskane wyniki pozwoliły potwierdzić, że pozaborowe i powojenne zróżnicowania terytorialne w postępie elektryfikacji wsi między relatywnie dobrze wyposażoną Polską zachodnią oraz znacząco zapóźnioną wschodnią i centralną częścią kraju, zostały zniwelowane w procesie powszechnej elektryfikacji wsi, który osiągnął największe natężenie w latach 1955-1975. Starzejąca się sieć elektroenergetyczna wymaga obecnie modernizacji i w tym kontekście dyskutuje się coraz częściej o konieczności współczesnej reelektryfikacji wsi.

    Dziembowski Zygmunt. 1966. Pojęcie infrastruktury i jej charakterystyka (The concept of infrastructure and its characteristics). Miasto 2: 23-24.

    FREE. 2013. Modernizacja energetyczna polskiej wsi: w stronę energetyki prosumenckiej (Energy modernization of the Polish countryside: towards prosumer energy). Warszawa: Forum Rozwoju Efektywnej Energii.

    Ginalski Zdzisław. 2016. Energetyka prosumencka na obszarach wiejskich (Prosumer Energy in rural areas). Radom: Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie. Oddział w Radomiu.

    GUS. 1966. Spis Powszechny z dnia 6 grudnia 1960 r. Mieszkania. Budynki mieszkalne (Census of December 6, 1960. Housing. Residential buildings). Warszawa: GUS.

    GUS. 1974. Narodowy Spis Powszechny 8.XII 1970. Instalacje w budynkach – Polska (Census of December 8, 1970. Technical installations in buildings – Poland). Warszawa: GUS.

    Krakowiak Stanisław. 1997. Historia elektryfikacji wsi i rolnictwa w Polsce. Cz. 1 (History of electrification of countryside and agriculture in Poland. Part 1). Warszawa: Stowarzyszenie Elektryków Polskich.

    Krzywicki Ludwik. 1936. Pamiętniki chłopów. Seria druga (Diaries of peasants. Volume 2). Warszawa: Instytut Gospodarstwa Społecznego.

    Machałek Małgorzata, Adam Makowski. 2016. Elektryczność w służbie władzy i ludzi. Elektryfikacja wsi Pomorza Zachodniego w pierwszym ćwierćwieczu po drugiej wojnie światowej (Electricity in the service of power and people. Western Pomerania countryside electrification in the first quarter-century after the Second World War). Przegląd Zachodniopomorski 3 (31): 67-86.

    Maciejewski Zygmunt. 2011. Stan krajowego systemu elektroenergetycznego (The condition of the national power system). Polityka Energetyczna 14 (2): 249-259.

    Popczyk Jan. 2014. Energetyka prosumencka (Prosumer energetics). Gdańsk: Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową, Gdańska Akademia Bankowa.

    Siemiński Janusz Lech. 1996. Studia nad infrastrukturą wsi polskiej. Tom I. Problemy infrastruktury technicznej obszarów wiejskich w Polsce (stan, rozmieszczenie, funkcjonowanie) (Study of the infrastructure of the Polish countryside. Volume 1. Problems of technical infrastructure in rural areas in Poland (condition, distribution, functioning). Warszawa: Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN.

    Szyszko-Witulska Felicja. 1937. Elektryfikacja wsi (Countryside electrification). Warszawa: Polski Komitet Energetyczny.

    Trojanowska Małgorzata. 2008. Analiza stanu technicznego sieci niskiego napięcia na terenach wiejskich Podkarpacia (Analysis of the technical condition of the low-voltage network in rural areas of Podkarpackie). MOTROL 10, 131-135.

    Ustawa elektryczna z dnia 21 marca 1922 r. (The electricity act of March 21, 1922). Dz.U. 1922, nr 34, poz. 277.

    Ustawa z dnia 28 czerwca 1950 r. o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli (Act on the common electrification of villages and settlements of June 28, 1950). Dz.U. 1950, nr 28, poz. 256.

  14. Magdalena Kozera-Kowalska, Jarosław Uglis 91-96 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    Magdalena Kozera-Kowalska, PhD
    orcid.org/0000-0002-9245-0548
    Poznań University of Life Sciences
    Department of Law and Organization of Agribusiness Enterprises
    Wojska Polskiego Str. 28, 60-637 Poznań
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Jarosław Uglis, PhD
    orcid.org/0000-0001-6653-2745
    Poznań University of Life Sciences
    Department of Rural Tourism
    Witosa Str. 45/114B, 61-693 Poznań
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.2950
    staż płatny, kariera zawodowa, agrobiznes, postrzeganie znaczenia wiedzy i edukacji
    I23, I25, J24, J43
    en

    Celem artykułu jest ocena staży odbywanych przez studentów w trakcie studiów o charakterze płatnym jako determinanty postrzegania zarówno wiedzy zdobytej w toku studiów, jak i przyszłej pracy. Materiał badawczy stanowiły wyniki zgromadzone w toku dwukrotnego badania studentów, tj. przed i po odbyciu stażu. Jako narzędzie wykorzystano ankietę audytoryjną, a uzyskane dane poddano analizie statystycznej, której wyniki poddano dyskusji. Stwierdzono, że badani studenci doceniają staże jako źródło zdobywania doświadczenia w trakcie studiów. Jednocześnie wyniki badań wskazują, że w opinii badanych dyplom dobrej wyższej uczelni gwarantuje zdobycie interesującej pracy, co dodatkowo potwierdziło zanegowanie stwierdzenia o braku korzyści ze zdobywania wysokich ocen w trakcie studiów (na co wskazuje współczynnik korelacji gamma). Okazało się, że dla przyszłej kariery zawodowej istotne odbycie stażu, który urealnia spojrzenie studentów na przyszłe życie zawodowe, w tym w jego aspekcie finansowym. Same jednak oczekiwania w tym zakresie, zarówno przed, jak i po odbyciu stażu, pozostały na wysokim poziomie w stosunku do raportowanych w systemie ELA faktyczny zarobków absolwentów.

    Budnikowski Adam, Dorota Dabrowski, Urszula Gąsior, Stanisław Macioł. 2012. Pracodawcy o poszukiwanych kompetencjach i kwalifikacjach absolwentów uczelni – wyniki badania (Employers with sought after competences and qualifications of university graduates – results of the study). E-mentor 4 (46), http://www.e-mentor.edu.pl/artykul/index/numer/46/id/946.

    Chirkowska-Smolak Teresa, Jarosław Grobelny (ed.). 2015. Człowiek na rynku pracy. Wyzwania i zagrożenia (Man on the labour market. Challenges and threats). Kraków: Libron.

    Górniak Jarosław. 2014. Kompetencje Polaków a potrzeby polskiej gospodarki. Raport podsumowujący IV edycję badań BKL z 2013 r. (Competences of Poles and the needs of the Polish economy. Report summarizing the 4th edition of the BKL study of 2013). Warszawa: Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości.

    Kozera-Kowalska Magdalena, Jarosław Uglis. 2017. Postrzeganie kariery zawodowej w agrobiznesie przez studentów Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu-studium przypadku (Perception of professional career in agribusiness by students from the Poznań University of Life Sciences – case study). Roczniki Naukowe SERiA XIX (3): 143-149.

    Król Henryk, Antoni Ludwiczyński. 2008. Zarządzanie zasobami ludzkimi. Tworzenie kapitału ludzkiego organizacji (Human Resources management. Creating the human capital of the organization). Warszawa: PWN.

    Piróg Danuta. 2013. Absolwenci szkół wyższych na rynku pracy w warunkach kryzysu (Graduates of higher education institutions in the labor market in crisis conditions). Przedsiębiorczość-Edukacja 9: 302-316.

  15. Dariusz Kusz 97-103 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    dr inż. Dariusz Kusz
    orcid.org/0000-0002-5643-5404
    Politechnika Rzeszowska
    Wydział Zarządzania
    35-959 Rzeszów, al. Powstańców Warszawy 8
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.2951
    wydajność produkcji rolniczej, postęp techniczny, dochodowość pracy
    E31, J31, O33, Q11
    pl

    Celem pracy jest ocena związku pomiędzy zmianami w wydajności i produktywności rolnictwa a poziomem dochodowości pracy w rolnictwie w Polsce. Stwierdzono wzrost wydajności i produktywności rolnictwa w Polsce, jednocześnie zanotowano spadek realnych cen surowców rolniczych oraz pogłębiający się dysparytet dochodowy rolnictwa w stosunku do gospodarki narodowej.

    Ball V. Eldon, Jean-Christophe Bureau, Richard Nehring, Agapi Somwaru. 1997. Agricultural productivity revisited. American Journal of Agricultural Economics 79: 1045-1063.

    Chavas Jean-Paul. 2011. Agricultural Policy in a uncertain world. European Review of Agricultural Economics 38 (3): 383-407.

    Cochrane Willard W. 1958. Farm Prices: Myth and Reality. Minneapolis: University of Minnesota Press.

    Czyżewski Bazyli. 2017. Kierat rynkowy w europejskim rolnictwie (Market treadmill in the European agriculture). Warszawa: PWN.

    Gołębiewska Barbara. 2010. Organizacyjno-ekonomiczne skutki zróżnicowania powiązań gospodarstw rolniczych z otoczeniem (Organizational and economic effects of differentiation of relations between agricultural farms and their environment). Warszawa: Wydawnictwo SGGW.

    Kusz Dariusz. 2015. Changes in the relations of production factors in agriculture (the case of Poland). Management, Economic Engineering in Agriculture and Rural Development 15 (2): 179-188.

    Wicki Ludwik. 2010. Efekty upowszechniania postępu biologicznego w produkcji roślinnej (The effects of the biological progress dissemination in plant production). Warszawa: Wydawnictwo SGGW.

  16. Edmund Lorencowicz 104-110 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    prof. dr hab. Edmund Lorencowicz
    orcid.org/0000-0002-4190-0422
    Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie
    Katedra Eksploatacji Maszyn i Zarządzania Procesami Produkcyjnymi
    ul. Głęboka 28, 20-612 Lublin
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.2952
    cyfryzacja, Big Data, rolnictwo precyzyjne, Smart Farming, zarządzanie
    O33
    pl

    Celem artykułu jest przedstawienie najnowszych tendencji związanych z cyfryzacją procesów w rolnictwie. Digitalizacja maszyn i procesów produkcyjnych w rolnictwie postępuje bardzo dynamicznie. Dlatego zarządzanie procesami w gospodarstwach musi wykorzystywać dostępne dane, które umożliwiają podejmowanie decyzji w sposób optymalny, z wykorzystaniem bieżących jak i historycznych danych. Proces cyfryzacji rolnictwa następuje bardzo dynamicznie i w najbliższej przyszłości gospodarowanie zasobami będzie efektywniejsze co ograniczy wpływ hodowli i upraw na środowisko wspierając rolnictwo zrównoważone.

    Beecher Jones Ian. 2017. Deal with farm data. Future Farming 4: 38-39.

    BMEL. 2017. Digitalpolitik Landwirtschaft. Berlin: BMEL.

    CEETTAR. 2018. EU Code of conduct on agricultural data sharing by contractual agreement, http://ceettar.eu/publications.php?item=69&cat=4&year=2018, access: 20.06.2018.

    Cieniawska Monika, Jőrg Rühle. 2018. Analiza potrzeb rolników w zakresie cyfrowej dokumentacji w gospodarstwie rolnym. [W] Konferencja „Rolnictwo precyzyjne w Polsce – dziś i jutro” Analysis of farmers’ needs in the field of digital documentation on a farm. [In] Conference “Precise agriculture in Poland - today and tomorrow”). Kamień Śląski, 5-7 lutego 2018.

    CLIMAR. 2017. Open access to Repair and Maintenance Information (RMI). 2017. Nuremberg: LECTURA GmbH Verlag + Marketing Service.

    Crowhurst Richard. 2017. Smart soil and water management creates data issues. News from EurAgEng Winter: 4-5.

    Die Digitalisierte Landwirtschaft (The digitized agriculture). Profi Spezial December 2017: 14-16.

    EC (European Commission). 2017. Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions. The Future of Food and Farming. COM/2017/0713 final. Brussels: European Commission.

    Goldman Jürgen. 2017. The future of automatic steering. Agrifuture 4: 20-22.

    Griepentrog Hans W. 2017. Green Future – Smart Technology: Chances and challenges of digitalization in agriculture. DLG Pressemitteilung. DLG Pressenmitteilung, 3 (typescript).

    Herlitzius Thomas, Jens Krzywinski, Arno Rückelshausen, Klaus Weidig. 2017. Mobile Cyber Physical System concept for controlled agricultural environments. Typescript.

    Jones James W., John M. Antle, Bruno Basso, Kenneth J. Boote, Richard T. Conant, Ian Foster, H. Charles J. Godfray, Mario Herrero, Richard E. Howitt, Sander Janssen, Brian A. Keating, Rafael Munoz-Carpena, Cheryl H. Porter, Cynthia Rosenzweig, Tim R.Wheeler. 2017. Towards a new generation of agricultural system data, models, and knowledge products: State of agricultural system science. Agricultural Systems 155: 269-288.

    Józefowicz Jan. 2017. Moje dane w chmurze (My data in cloud). Top Technika 2: 38-41.

    Kamilaris Andreas, Andreas Kartakoullis, Francesc X. Prenafeta-Boldú. 2017. A review on the practice of big data analysis in agriculture. Computers and Electronic in Agriculture 143: 23-37.

    Kit Franklin. 2017. What next for farm robotics? Future Farming 4: 13-15.

    MS (Mobile Steuerzentrale – Mobile Control Center). 2017. Profi Spezial December: 40-42.

    Noordhof Jens. 2017a. Ja, aber….Lohnunternehmen 11: 22-25.

    Noordhof Jens. 2017b. LU Trend-Report: Datenmanagement 2017. Lohnunternehmen 3, https://lu-web.de/redaktion/news/lu-trend-report-datenmanagement-2017-1, access: 12.03.2018.

    Noordhof Jens. 2017c. Unser Ziel ist barrierfreier Datenaustausch (Our goal is barrier-free data exchange). Lohnunternehmen 11: 30-32.

    O’Grady Michael J., Gregory M. P. O’Hare. 2017. Modelling the smart farm. Information Processing in Agriculture 4 :179-187, doi: 10.1016/j.inpa.2017.05.001.

    O’Neil Cathy. 2017. Broń matematycznej zagłady (Weapons of Math Destruction). Warszawa: PWN.

    Riley Jonathan. 2017. How to fly drones within the law. Future Farming 4: 32-34.

    Rückelshausen Arno. 2017. Green future – smart technology: Field robotics in crop production – vision possible? DLG (typescript).

    Schaffner Archim. 2017. Digitization: top value for farmers. Agrifuture 4: 24-25.

    Thomas Helmut. 2017. Digitaler wandel, Big data, Internet of things. DLG Pressemitteilung, 8 (typescript).

    VDMA 2017. Landtechnik. Branchenwachstum auf globalen Schlüsselmärkten verstetig sich (Industry growing steadily in key international market). Press information. (typescript), https://www.vdma.org/v2viewer/-/v2article/render/21845730, access: 12.05.2018.

    Wolfert Sjaak, Lan Ge, Cor Verdouw, Marc-Jeroen Bogaardt. 2017. Big Data in Smart Farming – A review. Agricultural Systems 153: 69-80.

  17. Agnieszka Maciąg, Monika Świątkowska, Ewa Świstak, Agnieszka Bobola 111-115 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    Agnieszka Maciąg, PhD
    orcid.org/0000-0002-8082-3765
    Warsaw University of Life Sciences
    Faculty of Human Nutrition and Consumer Sciences
    Department of Organization and Consumption Economics
    Nowoursynowska Str. 159c, 02-776 Warsaw
    phone: (22) 59 37 012
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Dr eng. Monika Świątkowska
    orcid.org/0000-0002-6831-7755
    Warsaw University of Life Sciences
    Faculty of Human Nutrition and Consumer Sciences
    Department of Organization and Consumption Economics
    Nowoursynowska Str. 159c, 02-776 Warszawa
    tel. (22) 59 37 143
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Dr eng. Ewa Świstak
    orcid.org/0000-0003-3116-8466
    Warsaw University of Life Sciences
    Faculty of Human Nutrition and Consumer Sciences
    Department of Organization and Consumption Economics
    Nowoursynowska Str. 159c, 02-776 Warszawa
    tel. (22) 59 37 143
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Dr eng. Agnieszka Bobola
    orcid.org./0000-0002-7441-6055
    Warsaw University of Life Sciences
    Faculty of Human Nutrition and Consumer Sciences
    Department of Organization and Consumption Economics
    Nowoursynowska Str. 159c, 02-776 Warszawa
    tel. (22) 59 37 012
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.2953
    dostawcy, produkty żywnościowe, kryteria, cena, jakość
    Q11, Q13, Q18
    en

    Celem pracy było wyodrębnienie głównych kryteriów doboru dostawców produktów żywnościowych na rynku, uwzględniając typ lokalu gastronomicznego, rodzaj serwowanej kuchni, długość funkcjonowania lokalu na rynku, miejsce zaopatrywania w towary. Badania przeprowadzono w latach 2012-2016. Stwierdzono, że lokale gastronomiczne najchętniej zaopatrują się w produkty żywnościowe w hurtowniach dowożących oraz samoobsługowych. Do najistotniejszych kryteriów wyboru dostawców zaliczono cenę, jakość towarów oraz terminowość i szybkość dostaw. Preferowany przez lokale gastronomiczne model doboru dostawców pozostaje niezmienny od kilku lat, pomimo zmian w konsumpcji.

    Bourlakis Michael A., Paul W.H Weightman. 2008. Food supply chain management. Oxford Blackwell: Publishing.

    Eastham Jane, Liz Sharples, Stephen Ball. 2007. Food supply chain management. Oxford: Butterworth – Heinemann.

    Gfk. 2016. Raport o rynku hurtowym w Polsce (Report on the wholesale market in Poland). Gfk, https://www.gfk.com/pl/aktualnosci/report/raport-o-rynku-hurtowym-w-polsce.

    Górska-Warsewicz Hanna. 2005. Podstawy rachunkowości (Accounting basics). Warszawa: WSiP.

    Matejun Marek, Maciej Szczepańczyk. 2009. Współczesne metody zarządzania w praktyce gospodarczej (Contemporary methods of management in business practice). Łódź: Wydawnictwo Politechniki Łódzkiej.

    Mielczarczyk Zofia, Beata Urbańska. 2002. Gospodarka i rachunkowość w gastronomii (Economy and accounting in gastronomy). Warszawa: WSiP.

    Pullman Madeleine, Wu Zhaohui. 2012. Food supply chain management. Economic, Social and environmental perspectives. New York: Routledge.

  18. Iwona Mystkowska, Alicja Baranowska, Mateusz Wierzchowski 116-119 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    Iwona Mystkowska, PhD
    orcid.org/0000-0002-8361-5806
    Pope John Paul II State School of Higher Education
    Department of Environment Sciences
    Sidorska Str. 95/97, 21-500 Biała Podlaska, Poland
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Alicja Baranowska, PhD
    orcid.org/ 0000-0003-0998-1944
    Pope John Paul II State School of Higher Education
    Department of Environment Sciences
    Sidorska Str. 95/97, 21-500 Biała Podlaska, Poland
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Mateusz Wierzchowski, PhD
    orcid.org/0000-0001-6498-4983
    Pope John Paul II State School of Higher Education
    Department of Environment Sciences
    Sidorska Str. 95/97, 21-500 Biała Podlaska, Poland
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.2954
    ziemniak skrobiowy, plon bulw, nadwyżka bezpośrednia
    Q1, Q14
    en

    Celem badań było przedstawienie kalkulacji kosztów i zbadanie opłacalności produkcji ziemniaków skrobiowych w rodzinnym gospodarstwie rolnym na terenie powiatu łukowskiego współpracującym z PPS „PEPEES” w Łomży w latach 2016-2017. Najwyższy plon bulw ziemniaków skrobiowych uzyskano w 2017 roku, a wartość produkcji z 1 ha w poszczególnych latach kształtowała się od 8517,75 zł/ha w 2016 roku do 10 123,0 zł/ha w 2017 roku. Duża zmienność przychodu w poszczególnych latach była podyktowana wysokością plonu i różną cenną uzyskaną za jednostkę produkcji. O opłacalności uprawy ziemniaka skrobiowego decydowały koszty bezpośrednie. Największe koszty w strukturze kosztów bezpośrednich stanowiły koszty związane zakupem sadzeniaków oraz koszty paliwa i transportu ziemniaków do PPS PEPEES. Największą opłacalność ziemniaka skrobiowego uzyskano w 2017 roku.

    Bombik Antoni, Anna Wolska. 2004. Selected factors shaping the economic effect of potato production. Acta Scientiarum Polonorum. Oeconomia 3 (2): 17-26.

    Chotkowski Jacek. 2000. Technological and market factors of profitability of potato production. Zagadnienia Ekonomiki Rolnictwa 2-3: 48-59.

    Dzwonkowski. Wiesław (ed.). 2014. Rynek ziemniaka. Stan i perspektywy. Analizy rynkowe (Potato market. Status and prospects. Market analysis). Warszawa: IERiGŻ-PIB.

    Ginter Agnieszka, Halina Kałuża Halina, Iwona Soczewka. 2013. The impact of Common Agricultural Policy reforms on the income situation of starchy potato producers. Journal of Agribusiness and Rural Development 2 (28): 53-62.

    Harasim Adam. 2006. Economic and agricultural guide in outline. Puławy: IUNG-PIB.

    Hołubowicz-Kliza Grażyna. 2009. Growing potatoes. Puławy: IUNG-PIB.

    Lorencowicz Edmund. 2007. Guide for using agricultural technology in tables. Bydgoszcz: Agencja Promocji Rolnictwa i Agrobiznesu.

    Muzalewski Aleksander. 2008. Operating costs of agricultural machines. Warszawa: IBMER.

    Nowacki Wojciech. 2012. Integrated potato production compared to other cultivation systems. Progress in Plant Protection/Postępy w Ochronie Roślin 52 (3): 740-745.

    Rembeza Jerzy, Jacek Chotkowski. 1995. Profitability of potato production in various directions of use. Poznań: CDiER.

    Skarżyńska Aldona. 2010. The season of sale of edible potatoes and the profitability of their production. Journal of Agribusiness and Rural Development 2 (16): 111-123.

    Wierzbicka Anna. 2011. Selected quality features of potato tubers grown in the ecological system depending on irrigation. Journal of Research and Applications in Agricultural Engineering 56 (4): 203-207.

  19. Zbigniew Nasalski 120-126 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    dr Zbigniew Nasalski
    orcid.org/0000-0002-7633-4846
    Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie
    Katedra Ekonomiki Przedsiębiorstw
    ul. Oczapowskiego 4, 10-957 Olsztyn
    tel. (89) 523 44 30
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.2955
    konkurencyjność, czynniki endogeniczne, gospodarstwa rolnicze
    Q12
    pl

    Celem badań była identyfikacja endogenicznych czynników konkurencyjności gospodarstw użytkujących grunty z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa w województwie warmińsko-mazurskim. Przedmiotem badań były opinie rolników na temat działań podejmowanych w celu poprawy konkurencyjności ich gospodarstw. Badania przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem kwestionariusza ankiety. W opinii badanych, do najbardziej skutecznych czynników konkurencyjności inspirowanych i realizowanych w gospodarstwach należy zaliczyć przede wszystkim zmniejszanie kosztów produkcji głownie przez poszukiwanie tańszych źródeł zaopatrzenia oraz usprawnianie organizacji pracy.

    Dobiegała-Korona Barbara, Stanisław Kasiewicz. 2000. Metody oceny konkurencyjności przedsiębiorstw. [W] Uwarunkowania konkurencyjności przedsiębiorstw w Polsce (Methods of assessing the competitiveness of enterprises. [In] Determinants of enterprises’ competitiveness in Poland). ed. Kazimierz Kuciński, 89-96. Warszawa: IFGN SGH.

    Juchniewicz Małgorzata, Katarzyna Chrobocińska, Katarzyna Łukiewska, Zbigniew Nasalski. 2016. Uwarunkowania działalności gospodarczej jednostek użytkujących zasób własności rolnej Skarbu Państwa (Conditions for the economic activity of entities using the State Treasury agricultural property). Olsztyn: Stowarzyszenie Warmińsko-Mazurska Klinika Biznesu.

    Nasalski Zbigniew. 2006. Ekonomika i organizacja przedsiębiorstw. Wybrane zagadnienia (Economics and business organization. Selected issues). Olsztyn: Wydawnictwo UWM.

    Stankiewicz Marek Jacek. 2003. Sposoby oceny konkurencyjności przedsiębiorstwa. [W] Źródła przewag konkurencyjnych przedsiębiorstw w agrobiznesie (Ways of assessing the competitiveness of an enterprise. [In] Sources of competitive advantages of enterprises in agribusiness), ed. D. Niezgoda, 184-201. Lublin: Wydawnictwo AR.

    Ziętara Wojciech. 2014a. Konkurencyjność polskich gospodarstw rolniczych (Competitiveness of Polish farms). Roczniki Naukowe SERiA, tom XVI (1): 257-262.

    Ziętara Wojciech. 2014b. Pozycja konkurencyjna polskich gospodarstw rolnych na tle gospodarstw wybranych krajów europejskich (The competitive position of polish agricultural holdings as against their equivalents in selected European Countries). Problemy Drobnych Gospodarstw Rolnych 4: 63-78.

  20. Marek Niewęgłowski, Marek Gugała, Anna Sikorska 127-132 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    Marek Niewęgłowski, PhD
    orcid.org/0000-0002-8229-6911
    Siedlce University of Natural Sciences and Humanities
    Faculty of Economic and Legal Science
    Żytnia Str. 17/19, 08-110 Siedlce, Poland
    phone: +48 (25) 643 12 52
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Dr hab. prof. UPH Marek Gugała
    orcid.org/0000-0001-5048-3432
    Siedlce University of Natural Sciences and Humanities
    Faculty of Natural Science
    Prusa Str. 14, 08-110 Siedlce, Poland
    phone: +48 (25) 643 1307
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Anna Sikora, PhD
    orcid.org/0000- 0003-4465-1609
    The State Higher School of Vocational Education in Ciechanów
    Department of Agriculture
    Narutowicza Str. 9, 06-400 Ciechanów, Poland
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.2956
    doradztwo, indywidualne gospodarstwo rolne, powiat miński
    Q19
    en

    Podjęto zagadnienie preferencji w zakresie tematycznego obszaru doradztwa w indywidualnych gospodarstwach rolnych, świadczonego przez pracowników ośrodków doradztwa rolniczego i firmy prywatne. Na podstawie wyników ankiety przeprowadzonej we wschodniej części województwa mazowieckiego w powiecie mińskim stwierdzono, że ponad połowa ankietowanych rolników korzystała z doradztwa państwowego i prywatnego (52,5% rolników). Ponad 78% ankietowanych osób było zainteresowanych wsparciem finansowym z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (PROW), które wpływało na poprawę rentowności gospodarstw. Prawie 15% respondentów było też zainteresowanych nowymi technologiami oraz wyposażeniem technicznym gospodarstw. Obecna sytuacja polskiego rolnictwa wymaga w dalszym ciągu wsparcia, zarówno przez doradztwo państwowe, jak i prywatne.

    Kujawiński Wenancjusz. 2003. Nowy zawód – doradca rolniczy (The new proffesion – Adviser in agricultural advisory center). Zagadnienia Doradztwa Rolniczego 1/2: 15-27.

    Kujawiński Wenancjusz. 2012. Metodyka działalności upowszechnieniowej publicznej rolniczej organizacji doradczej (Methodology of informing action of public agricultural advisory organization). Poznań: CDR w Brwinowie Oddział w Poznaniu.

    Niewęgłowski Marek. 2015. Dissemination of agricultural progress by employees of Mazowiecki Agricultural Advisory Centre in the opinions of farmers from Łosice district. Roczniki Naukowe SERiA XVII (4): 191-196.

    Niewęgłowski Marek, Tomasz Kacprzak. 2017. Preferencje rolników w zakresie doradztwa w gospodarstwach rolnych powiatu węgrowskiego (Farmers’ preferences in the field of advisory services in agricultural farms of the Węgrów District). Roczniki Naukowe SERiA XIX (2): 171-175, doi: 10.5604/01.3001.0010.1183.

    Parzonko Anna. 2016. Selected aspects of agricultural extension services in Poland. Economic and Regional Studies 9 (3): 121-131.

    Poczta Walenty, Wawrzyniec Czubak, Karolina Pawlak. 2009. Zmiany w wolumenie produkcji i dochodach rolniczych w warunkach akcesji polski do UE (Changes in the volume of production and agricultural income in the conditions of Poland's accession to the EU). Zagadnienia Ekonomiki Rolnej 4: 40-52.

    Ustawa z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o jednostkach doradztwa rolniczego (Act of 22 June 2016, About the change of the act of agricultural advisory centers). Dz.U. 2016, poz. 365 ze zm.

    Wawrzyniak Bogdan M. 2000. Doradztwo w agrobiznesie (Advisory in agribusiness). Włocławek: Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna we Włocławku.

    Zarządzenie Nr 30/2016 Dyrektora Mazowieckiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego z dnia 16 grudnia 2016 roku w sprawie wprowadzenia Regulaminu Organizacyjnego Mazowieckiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Warszawie (Directive no. 30/2016 from Director of Mazovian Agricultural Advisory Centre of 16 December 2016 about introduce of Organization Regulations of the Mazovian Agricultural Advisory Centre, Warsaw). Warszawa: MODR.

    Zawisza Sławomir. 2008. Ocena usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów (Evaluation of advisory services by farmers and forest owners) ekspertyza. Bydgoszcz: Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy w Bydgoszczy, https://bip.minrol.gov.pl/content/download/29972/162342/.../1/.../ekspertyza_uslugi.

  21. Bożena Nosecka 133-138 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    dr hab. prof. Bożena Nosecka
    orcid.org/ 0000-0002-6285-0065
    Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – PIB
    ul. Świętokrzyska 20, 00-002 Warszawa
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.2957
    rolnictwo, innowacyjność, Program Rozwoju Obszarów Wiejskich, tytuły wsparcia
    O13, O32, Q14, Q16
    pl

    Innowacyjność jest celem przekrojowym realizowanej w Strategii 2020 UE. Rozwiązania innowacyjne i szerzej oparcie rozwoju o osiągnięcia wiedzy doprowadzić mają do poprawy konkurencyjności gospodarki UE i jej poszczególnych działów wobec innych gospodarek świata. Wprowadzaniu innowacyjności i osiągnięć wiedzy do rolnictwa krajów UE służy zwiększenie udziału w środkach przeznaczonych na realizację wspólnej polityki rolnej udziału wypłat związanych z II filarem WPR obejmującym wsparcie strukturalne. W artykule przedstawiono analizę tytułów wsparcia innowacyjności w Polsce [działania, poddziałania, operacje] z II filaru WPR realizowanego ze środków Programu Rozwoju Obszarów wiejskich [PROW]. Oceniono też zakres finansowania ze środków PROW w latach 2014-2020 działań i operacji bezpośrednio i pośrednio związanych z wprowadzeniem i upowszechnianiem rozwiązań innowacyjnych w rolnictwie polskim.

    ARiMR. 2016. Sprawozdanie ARiMR z realizacji PROW za 2016 (ARMA reports on the implementation of RDP 2016).Warszawa: ARiMR.

    Drucker Peter F. 1998. From capitalism to knowledge society. In] The Knowlegde Economy, ed. D. Neef. Boston: Butterworth-Heinemann.

    EU. 2000. Strategia Lizbońska (Lisbon Strategy). Lizbona: Unia Europejska.

    Kleer Jerzy. 2003. Czym jest G.O.W.? [W] Gospodarka oparta na wiedzy. Perspektywy Banku Światowego (What is KBE? [In] Knowledge based economy, World Bank Perspectives), ed. A. Kukliński. 34-54. Warszawa: Biuro Banku Światowego w Polsce, Komitet Badań Naukowych.

    MG (Ministerstwo Gospodarki). 2012. Europe 2020 strategy (12 September 2012), http://www.mg.gov.pl/Bezpieczenstwo+gospodarcze/Strategia+Europa+2020.

    MRiRW. 2014. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Rural Development Program for 2014-2020). Warszawa: MRiRW.

    Podstawka Marian. 2011. Nowoczesne zarządzanie wydatkami publicznymi (The new public expenditure management). Zeszyty Naukowe SGGW. Polityki Europejskie, Finanse i Marketiing 6 (55): 88-97.

  22. Anna Olkiewicz 139-145 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    dr Anna Olkiewicz
    orcid.org/0000-0002-0142-4548
    Politechnika Koszalińska
    Wydział Nauk Ekonomicznych
    ul. Kwiatkowskiego 6E, 75-950 Koszalin
    tel. 604 896 728
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.2958
    ubezpieczenia, rolnictwo, susza, prawo
    Q50, Q15, Q16, K32, O44
    pl

    Rolnictwo jest jedną z podstawowych działalności człowieka. Na działalność tę wpływa wiele czynników. Jednym z ważniejszych ryzyk w działalności rolniczej jest klimat oraz warunki pogodowe grożące uprawom. Susza, gradobicia, ulewy pojawiające się w ostatnich latach negatywnie wpływają na wyniki gospodarstw. Na rynku dostępnych jest wiele instrumentów ubezpieczeniowych, które pozwalają na znaczne ograniczenie negatywnych skutków tych ryzyk. Dane statystyczne wskazują, że w Polsce w ostatnich latach maleje odsetek ubezpieczonych upraw. Dzieje się tak, mimo wprowadzenia dopłat dla towarzystw ubezpieczeniowych, które wypłaciły odszkodowanie. Przyczyn tego zjawiska jest wiele, ale do głównych zalicza się: wysokość składki, nieświadomość prawną prowadzących gospodarstwa rolne oraz bezpośrednie instrumenty wsparcia rolników.

    Bojar Waldemar, Grzegorz Dzieża, Marek Sikora, Justyna Śpiewak, Zofia Wyszkowska, Arkadiusz Januszewski, Mariusz Żółtowski. 2014. Wybrane metody ograniczania działania czynników ryzyka w rolnictwie w świetle spółczesnych wyzwań (Selected methods of reducing risk factors in agriculture in the light of modern challenges). Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich 101 (4): 7-18.

    GUS. 2017. Rocznik statystyczny rolnictwa 2016 (Yearbook of agriculture 2016). Warszawa: GUS.

    GUS. 2018. Rocznik statystyczny rolnictwa 2017 (Yearbook of agriculture 2017). Warszawa: GUS.

    Hampton John J. 2009. Fundamentals of Enterprise Risk Management : How top companies assess risk. Manage exposures and seize opportunities. New York: American Management Association.

    Kaczała Monika, Krzysztof Łyskawa. 2010. Ubezpieczenia przedsiębiorstw/gospodarstw rolnych. [W] Ubezpieczenia w zarządzaniu ryzykiem przedsiębiorstwa. Tom 2 (Insurance companies/farms. [In] nsurance in business risk management. Volume 2), ed. L. Gąsiorkiewicz, J. Monkiewicz, 159-197.Warszawa: Poltext.

    Kundzewicz Zbigniew. 2013. Cieplejszy świat. Rzecz o zmianach klimatu (A warmer world. The thing about climate change). Warszawa: PWN.

    Kundzewicz Zbigniew, Małgorzata Szwed, Maciej Radziejewski. 2006. Zmiany globalne i ekstremal­ne zjawiska hydrologiczne: powodzie i susze. [W] Długookresowe przemiany krajobrazu Polski w wy­niku zmian klimatu i użytkowania ziemi (Global change and the hydrological phenomena ne extremes: floods and droughts. [In] Long-term changes in the Polish landscape as a result of climate change and land use), ed. M. Gutra-Korycka, A. Kędziora, L. Starkel, L. Ryszkowski, 169-180. Poznań: Komitet Narodowy IGBP ds. Międzynarodowego Programu „Zmiany geosfery i biosfery” PAN i Zakład Badań Środowiska Rolniczego i Leśnego PAN.

    Merna Tony, Al Thani Faisal. 2008. Corporate risk management. New York: John Wiley & Sons Ltd.

    Olkiewicz Anna 2005. Ograniczanie niepewności i ryzyka w działalności handlowej firmy (Reducing uncertainty and risk in the business activities). Warszawa: POLTEXT.

    Rembisz Włodzimierz. 2011. Możliwości rozwoju ubezpieczeń dochodów producentów rolnych (Opportunities to develop revenue insurance farmers). Ubezpieczenia w Rolnictwie. Materiały i Studia 42: 5-23.

    Sulewski Piotr. 2014. Skłonność rolników do ryzyka a stosowane strategie jego ograniczania (The tendency of farmers to risks and strategies the reduction). Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich 101 (4): 116-117.

    Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (The Act of May 22, 2003 on insurance activity). Dz.U. 2003 nr 124 poz. 1151.

    Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, ubezpieczeniowym funduszu gwarancyjnym i polskim biurze ubezpieczycieli komunikacyjnych (The Act of May 22, 2003 on compulsory insurance, insurance guarantee fund and the Polish office of motor insurers). Dz.U. 2003, nr 124, poz. 1252.

    Ustawa z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (The Act of 7 July 2005 on insurance of agricultural crops and livestock). Dz.U. z 2017, poz. 2047 t.j., http://www.susza.iung.pulawy.pl/komentarz/, access: 09.07.2018.

  23. Dorota Pasińska 146-151 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    dr Dorota Pasińska
    orcid.org/0000-0003-4363-9202
    Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – Państwowy Instytut Badawczy
    ul. Świętokrzyska 20, 00-002 Warszawa
    tel. (22) 505 46 57
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.2959
    drób, rynek perliczy, handel zagraniczny, żywiec perliczy
    Q 11, Q13, Q17, Q18
    pl

    Celem artykułu jest przedstawienie zmian w polskim handlu zagranicznym produktami perliczymi w latach 2012-2016. Zastosowano analizę poziomą (indeksy o podstawie stałej i łańcuchowej) oraz analizę pionową. W Polsce w badanym okresie produkcja i spożycie mięsa perliczego były niewielkie, a eksport produktów perliczych zmniejszał się. W latach 2013-2014 import zwiększał się, a w latach 2015-2016 import obniżał się. Dodatnie saldo produktami perliczymi ogółem wystąpiło tylko w 2012 roku, a ujemne w latach 2013-2016, co może świadczyć o tym, że Polska nie jest samowystarczalna w produkcji mięsa perliczego.

    Bernacki. Zenon 2012. Perlice. [W] Hodowla i użytkowanie drobiu (Guinea fowl. [In] Breeding and use of poultry), ed. Jan Jankowski, 443-457. Warszawa: PWRiL.

    Czyżewski Andrzej, Joanna Danilczuk. 2008. Konkurencyjność polskiego rynku drobiu i jaj w wymianie z Unią Europejską (Competitivenes of polish poultry food and egg products in trade with the EU countries). Roczniki Naukowe SERiA X (4): 56-61.

    Dybowski Grzegorz. 2014. Podstawy konkurencyjności polskiej branży drobiarskiej (The competitiveness of the Polish poultry). Warszawa: IERiGŻ-PIB.

    Eurostat. 2018. Production of meat: poultry, http://ec.europa.eu/eurostat/tgm/table.do?tab=table&init=1&plugin=1&language=en&pcode=tag00043, access: 25.04.2018.

    GUS. 2011. Zwierzęta gospodarskie i wybrane elementy metod produkcji zwierzęcej. Powszechny Spis Rolny 2010 (Farm animals and selected elements of animal production methods. Agricultural Census 2010). Warszawa: GUS.

    GUS. 2013, 2017. Zwierzęta gospodarskie w 2012 roku (… w 2016 r.) (Farm animals in 2012 (... in 2016). Warszawa; GUS.

    GUS. 2016. R-09U Sprawozdanie o wielkości ubojów zwierząt gospodarskich (R-09U Report on the size of livestock slaughter). Warszawa: GUS.

    GUS. 2018. Pojęcia stosowane w statystyce publicznej. Drób. (Concepts used in public statistics. Poultry). Warszawa: GUS, https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publicznej/1098,pojecie.html, access: 21.06.2018.

    Houndonougbo Pascal, Jérôme Bindelle, Christophe A.A.M. Chrysostome, Hedi Hammami, Nicolas Gengler. 2017. Characteristic of Guinea Fowl breeding in West Africa: Review. Tropicultura. 35 (3): 222-230.

    IERiGŻ-PIB. 2012-2017a. Rynek drobiu: stan i perspektywy (Poultry market: state and perspectives). Warszawa: IERiGŻ-PIB.

    IERiGŻ-PIB. 2012-2017b. Rynek rolny (Agricultural market). Warszawa: IERiGŻ-PIB.

    IZ-PIB. 2011. Technologia chowu drobiu (Poultry rearing technology). 2011. Kraków: Instytut Zootechniki – PIB.

    Kuznicka Ewa. 2005. The most popular domestic animal species in agro-touristic farms in Poland. International Society for Animal Hygiene 2: 489-492.

    Ogawa Hiroshi. 1995. Development of poultry industry in Japan: Prospects of Guinea Fowl production. Bulletin of Animal Science 63-65.

    Pasińska Dorota. 2016. Polski rynek drobiu po wstąpieniu do Unii Europejskiej (Polish poultry market after the accession to the European Union). Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Polityka Ekonomiczna 450: 421-432.

    Rozporządzenie Komisji (WE) NR 948/2009 z dnia 30 września 2009 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Commission Regulation (EC) No 948/2009 of 30 September 2009 amending Annex I to Council Regulation (EEC) No 2658/87 on the tariff and statistical nomenclature and on the Common Customs Tariff). Dz.U. L 287, 31.10.2009.

    Sosnówka Ewa. 1995. Perlice ptak zapomniany (Guinea fowls a forgotten bird). Polskie Drobiarstwo 8: 14-15.

    Stajnder Ewelina. 2016. Chów perlic (Rearing of guinea fowls). Karniowice: Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego.

    Stańko Stanisław. 2013. Zmiany i projekcje rozwoju na podstawowych rynkach rolnych w Polsce (Changes and development projections on basic agricultural markets in Poland). Warszawa: Wydawnictwo SGGW.

    Stańko Stanisław, Aneta Mikuła. 2016. Tendencje w produkcji, zużyciu krajowym i handlu zagranicznym wieprzowiną, wołowiną i mięsem drobiowym w Polsce w latach 2000-2015 (Trends in production, domestic consumption and foreign trade of pork, beef and poultry meat in Poland in the years 2000-2015). Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich 103 (2): 31-40.

    Szablicka Dorota, Marcin Różewicz, Karol Kaszperuk, Barbara Biesiada-Drzazga. 2018. Specyfika biologii, warunków chowu, reprodukcji oraz walory użytkowe perlicy zwyczajnej (Numida meleagris) (The specifics of biology, breeding conditions, reproduction and functional qualities of common pearl (Numida meleagris). Wiadomości Zootechniczne, LVI (1): 166–177.

    UN Comtrade, https://comtrade.un.org/data/, access: 30.06.2018.

  24. Marlena Piekut 152-157 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    dr inż. Marlena Piekut
    orcid.org/0000-0001-6449-5143
    Politechnika Warszawska
    Kolegium Nauk Ekonomicznych i Społecznych
    ul. Łukasiewicza 17, 09-400 Płock
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.2960
    warunki życia, sytuacja materialna, wydatki, wieś
    D12, D31, E21
    pl

    Celem artykułu jest rozpoznanie struktury wiejskich jednoosobowych gospodarstw domowych ze względu na cechy socjodemograficzne oraz warunków życia w tych gospodarstwach domowych. Przedmiotem badania były dochody oraz wydatki na towary i usługi konsumpcyjne. Stwierdzono, że większość jednoosobowych gospodarstw domowych na wsi prowadzona jest przez kobiety. Niskie dochody rozporządzalne powodują, że znacząca ich część przeznaczana jest na zaspokojenie podstawowych potrzeb, to jest wyżywienia i utrzymania mieszkania. Warunki życia w jednoosobowych gospodarstwach domowych na wsi są gorsze niż w mieście.

    Chmielewska Barbara, Józef Zegar. 2018. Procesy konwergencji i dywergencji wsi i reszty społeczeństwa w zakresie dochodów. [W] Polska Wieś 2018. Raport o stanie wsi (Processes of convergence and divergence of villages and the rest of society in terms of income. [In] Polish village 2018. Report on the state of the village), ed. Jerzy Wilkin, Iwona Nurzyńska, 111-134. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

    Frenkel Izasław. 2018. Ludność wiejska. [W] Polska Wieś 2018. Raport o stanie wsi (Rural population. [In] Polish village 2018. Report on the state of the village), ed. Jerzy Wilkin, Iwona Nurzyńska, 25-64. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

    Gromadecka-Sutkiewicz Małgorzata, Jan Kłos, Renata Adamek, Monika Zysnarska, Izabela Kara. 2012. Palenie papierosów i picie alkoholu wśród bezrobotnych (Tobacco and alcohol use among the unemployed). Przegląd Lekarski 69 (10): 973-977.

    GUS. 2016a. Emerytury i renty w 2015 roku (Pensions and annuities in 2015). Warszawa: Zakład Wydawnictw Statystycznych.

    GUS. 2016b. Badania budżetów gospodarstw domowych w 2015 r. (Surveys of household budgets in 2015).Warszawa: GUS.

    MAKRO. 2017. Polska na Talerzu 2017 (Poland on the plate). Polski rynek HoReCa. Raport firmy MAKRO Cash&Carry Polska (Polish HoReCa market. MAKRO Cash & Carry Polska company report). Warszawa: IQS.

    MRPiPS (Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej). 2018. Luka płacowa w Polsce (Wage gap in Poland). Warszawa: Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, https://www.mpips.gov.pl/aktualnosci-wszystkie/art,5543,9609,luka-placowa-w-polsce.html, access: 28.06.2018.

    Paciaj Paulina, Beata Ciabiada, Marek Bryła, Irena Maniecka-Bryła. 2016. Spożycie alkoholu a natężenie umieralności z powodu przewlekłych chorób wątroby w populacji polskiej. [W] Problemy i perspektywy zarządzania w społeczeństwie ryzyka oraz zagadnienia jakości życia (Alcohol intake and the intensity of mortality due to chronic liver disease in the Polish population. [In] Problems and prospects of managing risk in society and issues of quality of life), 181-188, ed. Adam Depta. Łódź: Monografie Politechniki Łódzkiej.

  25. Michał Roman, Kamil Roman 158-161 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    dr Michał Roman
    orcid.org/0000-0003-3596-2587
    Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
    Wydział Nauk Ekonomicznych, Katedra Ekonomiki Edukacji,
    Komunikowania i Doradztwa
    ul. Nowoursynowska 166, 02-787 Warszawa,
    tel. + 48 (22) 5934161
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    dr inż. Kamil Roman
    orcid.org/0000-0001-7455-2789
    Instytut Technologiczno-Przyrodniczy w Warszawie
    ul. Rakowiecka 32, 02-532 Warszawa
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.3055
    gospodarstwo agroturystyczne, biomasa, odpady drzewne
    Q12, Q13, Q17, Q42, Q47
    pl

    Celem artykułu jest zaprezentowanie energetycznego wykorzystania odpado´w drzewnych z drzew owocowych na przykładzie gospodarstwa agroturystycznego. Biomasa z odpadów drzewnych może być wykorzystywana w gospodarstwach agroturystycznych jako paliwo stałe wykorzystywane do ogrzewania pomieszczeń i podgrzewania wody. Przeprowadzono badania dotyczące wykorzystania odpadów drzewnych drzew owocowych jako surowca energetycznego. Badany materiał pochodził z odpadów drzewnych pozyskanych z miejscowos´ci Okopy (wojewo´dztwo podlaskie). W gospodarstwie agroturystycznym podczas cięć´ piele?gnacyjnych drzewostanu pozyskano około 100 kg biomasy o ge?stos´ci przestrzennej około 54 kg/m3.

    Berent-Kowalska Grażyna, Joanna Kacprowska, Iwona Gogacz, Aureliusz Jurgaś. 2012. Energia ze źródeł odnawialnych 2011 roku (Energy from renewable sources in 2011). GUS: Warszawa 2012.

    Gorzelany Józef, Natalia Matłok. 2013. Analiza energetyczna biomasy odpadowej z produkcji drzewek owocowych na terenie województwa podkarpackiego (Energy analysis of waste biomass from production of fruit trees on the territory of Podkarpackie Voivoideship). Inżynieria Rolnicza 3 (2): 77-83.

    GUS. 2015. Turystyka. Informacje i opracowania statystyczne (Tourism. Statistical information and studies). GUS: Warszawa.

    Kowalczyk Zbigniew. 2005. Intensywnos´c´ produkcji a poziom techniki rolniczej w gospodarstwach sadowniczych (Production intensity vs. agricultural technology level in fruit farms). Inżynieria Rolnicza 6: 361.

    Niedziółka Ignacy, Andrzej Zuchniarz. 2006. Analiza energetyczna wybranych rodzajów biomasy pochodzenia roślinnego (An energetic analysis of selected plant biomass samples). MOTROL 8A: 232-237.

    Norma PN-EN 1309-2:2006. Drewno okrągłe i tarcica. Metoda oznaczania wymiarów. Część 2: Drewno okrągłe - Wymagania dotyczące pomiarów i zasad obliczania miąższości (Roundwood and lumber. Dimensioning method. Part 2: Roundwood - Requirements for measurements and rules for thickness calculation).

    Norma PN-D-95000:2002/Az1:2005. Surowiec drzewny. Pomiar, obliczanie miąższości i cechowanie (Wood raw material. Measurement, thickness calculation and stamping).

    Roman Kamil. 2016a. Ge?stos´c´ włas´ciwa cza?stek biomasy pochodzenia les´nego o ro´z˙nych wymiarach i wilgotnos´ci pomniejszona o obje?tos´c´ poro´w wewne?trznych (Specific density of forest biomass for different particle size and moisture content). Problemy Inz˙ynierii Rolniczej 2 (92): 85-92.

    Roman Michał. 2016b. Znaczenie przedsiębiorczości i innowacyjności w kształtowaniu przewagi konkurencyjnej gospodarstw agroturystycznych (Entrepreneurship and innovation as factors determining the competitiveness of agritourism enterprises). Journal of Agribusiness and Rural Development 1 (39): 183-189.

    Roman Michał, Kamil Roman. 2016. Innowacyjne wykorzystanie biomasy stałej w gospodarstwach agroturystycznych (Innovative use of solid biomass in agritourism farms). Studia Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN CLXXIII: 33-40.

    Skre?ta Magdalena. 2012. Zasady obrotu biomasa? les´na? w Polsce. [W] Materiały Konferencyjne “Biomasa les´na: produkcja – dystrybucja – konsumpcja”( Rules for trading in forest biomass in Poland. [In] Conference Materials „Forest biomass: production – distribution – consumption). Łago´w 05-06.06.2012.

  26. Monika Roman 162-167 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    Monika Roman, PhD
    orcid.org/0000-0003-1799-0445
    Warsaw University of Life Sciences – SGGW
    Faculty of Economic Sciences, Department of Logistics
    Nowoursynowska Str. 166, 02-972 Warszawa
    phone: (22) 59 34 234
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.3056
    logistyka, zaopatrzenie, zakład mleczarski, mleko, gospodarstwo mleczne, transport
    Q12, Q13, L10
    en

    Celem artykułu jest identyfikacja problemów związanych z logistyką zaopatrzenia zakładów mleczarskich. Wykorzystano metodę studiów literaturowych oraz metodę sondażu diagnostycznego. Wywiad kierowany przeprowadzono z prezesami spółdzielni i dyrektorami ds. transportu/skupu mleka w 6 zakładach mleczarskich zlokalizowanych w różnych częściach Polski. Na podstawie przeprowadzonych badań wyznaczono następujące obszary problemowe logistyki zaopatrzenia zakładów mleczarskich w surowiec mleczny: liczba i wielkość dostawców, sezonowy charakter produkcji mleka, ciągły odbiór mleka, lokalizacja dostawców oraz problemy związane z organizacją transportu.

    Blaik Piotr. 2010. Logistyka. Koncepcja zintegrowanego zarządzania (Logistics. Integrated management concept). Warszawa: PWE.

    Borawski Edward. 2015. Mleko albo zalesienie (Milk or afforestation). Tygodnik Poradnik Rolniczy 43 (596): 34.

    Eurostat. 2016. Milk and milk product statistics, http://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Milk_and_milk_product_statistics, access: 13.06.2018.

    GUS. 2017. Charakterystyka gospodarstw rolnych w 2016 r. (Characteristics of agricultural holdings in 2016). Warszawa: GUS.

    Hamulczuk Mariusz. 2015. Struktury rynku i kierunki ich zmian w łańcuchu marketingowym żywności w Polsce i na świecie. [W] Monografia programu wieloletniego 2015-2019 (Market structures and directions of their changes in the food marketing chain in Poland and in the world. [In] Monograph of the long-term program 2015-2019), ed. M. Hamulczuk, 7-128. Warszawa: IERiGŻ-PIB.

    KOWR. 2018. Rynek mleka i produktów mleczarskich (The market for milk and dairy products). Biuro Analiz i Strategii Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa 1: 44-55.

    Parzonko Andrzej. 2013. Globalne i lokalne uwarunkowania rozwoju produkcji mleka (Global and local conditions for the development of milk production). Warszawa: Wydawnictwo SGGW.

    Pietrzak Michał. 2015. Polskie mleczarstwo na tle Europy (Polish dairy industry against the background of Europe). Top Agrar. Bydło 12: 4-7.

    Pietrzak Michał, Joanna Baran, Mariusz Maciejczak. 2010. Zakres i rola logistyki w przedsiębiorstwach mleczarskich (The scope and role of logistics in dairy enterprises). Wieś Jutra 1 (138): 1-5.

    Pietrzak Michał, Jan Dworniak. 2010. Fuzje i przejęcia w warunkach kryzysu w sektorze mleczarskim. [W] Nadzór korporacyjny w warunkach kryzysu gospodarczego (Mergers and acquisitions in crisis conditions in the dairy sector. [In] Corporate governance in the conditions of economic crisis), ed. P. Urbanek, 247-260. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

    Roman Monika. 2014. Problem komiwojażera na przykładzie przedsiębiorstwa mleczarskiego (Traveling salesman problem for the dairy enterprise). Gospodarka Materiałowa i Logistyka 11: 38-43.

    Roman Monika. 2017. Uwarunkowania i kierunki zmian zasięgu geograficznego rynku mleka surowego w Polsce (Conditions and directions of change of the geographical scope of raw milk market in Poland). Warszawa: Wydawnictwo SGGW.

    Wojciechowski Tadeusz. 1999. Zarządzanie sprzedażą i zakupem materiałów (Sales management and purchase of materials). Warszawa: PWE.

  27. Roman Sass 168-175 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    dr inż. Roman Sass
    orcid.org/0000-0002-4604-8531
    Kujawsko-Pomorska Szkoła Wyższa w Bydgoszczy
    Instytut Nauk Ekonomicznych
    85-023 Bydgoszcz, ul. Toruńska 55-57
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.3057
    konkurencyjność gospodarstw, efektywność techniczna i finansowa, dochód z gospodarstwa, inwestycje netto
    O12, Q12, Q14, Q18
    pl

    Celem artykułu jest określenie zdolności gospodarstw do rozwoju, mierzonej ich efektywnością techniczną i finansową oraz wielkością inwestycji netto. Badaniami objęto gospodarstwa z podregionu bydgoskiego (byłe województwo bydgoskie), które przed akcesją do Unii Europejskiej korzystały z kredytów preferencyjnych. Jednocześnie prowadziły w latach 2004-2015 nieprzerwanie rachunkowość w systemie Polski FADN. Efektywność techniczną gospodarstw określono wykorzystując nieparametryczną metod?ę DEA. Natomiast do oceny sytuacji finansowej analizach gospodarstw wykorzystano indeks tworzenia wartości – VCI. W celu określenia zdolności gospodarstw do rozwoju (gospodarstwa konkurencyjne) wykorzystano zmodyfikowaną macierz Boston Consulting Group (BCG). Z przeprowadzonych badań wynika, że w najlepszej sytuacji były gospodarstwa, które zaliczono do grupy liderów, gospodarstwa te charakteryzowały się najwyższą efektywnością techniczną i finansową, a także największym poziomem inwestycji netto. W najtrudniejszej sytuacji znajdowały się gospodarstwa zagrożone. Pomimo że efektywność techniczna tych gospodarstw była wysoka, to ograniczenia rozwoju wynikały z małej skali produkcji. Konkurencyjność gospodarstw rolnych wiąże się ściśle z ich powierzchnią.

    Bezat-Jarzębowska, Włodzimierz Rembisz. 2015. Wprowadzenie do analizy inwestycji, produktywności, efektywności i zmian technicznych w rolnictwie. Program Wieloletni 2015-2019 (Introduction to the analysis of investment, productivity, efficiency and technical changes in agriculture. Multiannual Program 2015-2019). Warszawa: IERiGŻ-PIB.

    Binswanger Hans Christoph. 2011. Spirala wzrostu, pieniądz, energia i kreatywność w dynamice procesów rynkowych (Spiral of growth, money, energy and creativity in the dynamics of market processes). Poznań: Zysk i S-ka.

    Chmielewska Barbara. 2007. Płatności bezpośrednie jako forma wsparcia dochodów gospodarstw rolnych w Polsce po integracji z Unią Europejską (Directs Payments as a form of Support for Agricultural Housholds Income in Poland after Integration with the EU). Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie. Problemy Rolnictwa Światowego 2 (17): 28-34.

    Goraj Lech, Stanisław Mańko. 2009. Rachunkowość i analiza ekonomiczna w indywidualnym gospodarstwie rolnym (Accounting and economic analysis in an individual farm). Warszawa: Difin.

    GUS. 2017. Rocznik statystyczny (Statistical yearbook). Warszawa: GUS.

    Guzewicz Wacław, Adam Kagan, Maria Zdzieborska. 2007. Procesy dostosowawcze w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych. Program Wieloletni 2005-2009 (Adaptation processes in agricultural production cooperatives. Multiannual Program 2005-2009). Warszawa: IERiGŻ-PIB.

    Kagan Adam. 2015. Efektywność i konkurencyjność wielkotowarowych przedsiębiorstw rolnych (Efficiency and competitiveness of large-scale agricultural enterprises). Warszawa: IERiGŻ-PIB.

    Kucharski Adam. 2014. Metoda DEA w ocenie efektywności gospodarczej. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

    Kulawik Jacek. 2008. Analiza efektywności ekonomicznej i finansowej przedsiębiorstw rolnych powstałych na bazie majątku WRSP (Analysis of economic and financial efficiency of agricultural enterprises created on the basis of WRSP assets). Warszawa: IERiGŻ-PIB.

    Kulawik Jacek, Barbara Wieliczko. 2012. Wybrane finansowe aspekty konkurencyjności rolnictwa (Financial considerations of competitiveness in agriculture). Zagadnienia Ekonomiki Rolnej 4: 36-53.

    Rusielik Robert. 2011. Efektywność techniczna funkcjonowania powszechnych towarzystw emerytalnych i jej zmiany – przykład zastosowania analizy granicznej (Technical efficiency of operation of universal pension fund societies and its changes – an example of frontier analysis application). Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu 167: 375-386.

    Sobczyński Tadeusz. 2011. Ocena możliwości rozwojowych gospodarstw rolnych Unii Europejskiej na podstawie inwestycji netto w latach 1998-2008 (Assessment of development possibilities of agricultural farms in EU based on net investments in years 1998-2008). Folia Pomeranae Universitatis Technologiae Stetinensis. Oeconomica 291 (65): 145-156.

    Zegar Józef Stanisław. 2008. Dochody w rolnictwie w okresie transformacji i integracji europejskiej (Revenues in agriculture in the period of transformation and European integration). Warszawa: IERiGŻ-PIB.

    Ziętara Wojciech. 2012. Pozycja konkurencyjna polskich gospodarstw rolnych w procesie globalizacji (Competitive position of polish agricultural holdings in the process of integration and globalization). Journal of Agribusiness and Rural Development 2 (24): 297-308.

    Ziółkowska Justyna. 2008. Efektywność techniczna w gospodarstwach wielkotowarowych (Technical efficiency in large-scale farms). Studia i Monografie 140: 18-21.

  28. Joanna Stefańczyk, Patrycja Feryńska 176-181 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    mgr Joanna Stefańczyk
    orcid.org/0000-0001-5258-4894
    Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
    Wydział Nauk Ekonomicznych, Katedra Ekonomiki i Organizacji Przedsiębiorstw
    ul. Nowoursynowska 166, 02-787 Warszawa
    tel. 883 155 008
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Patrycja Feryńska
    Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
    Wydział Nauk Ekonomicznych, Studenckie Koło Naukowe Public Relations
    ul. Nowoursynowska 166, 02-787 Warszawa
    tel. 795 144 951
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.3058
    turystyka, baza noclegowa, standard obiektów turystycznych
    Z32
    pl

    Celem badań była ocena rozwoju bazy noclegowej w Polsce w latach 2004-2016. Wskazano także na przestrzenne zróżnicowanie obiektów turystycznych w Polsce. Do analizy wykorzystano dane GUS. Z przeprowadzonych badań wynika, że od 2004 roku zarówno liczba turystów polskich, jak i zagranicznych zwiększała się. Turyści decydowali się na coraz wyższy standard miejsc noclegowych. Największy wybór takich obiektów dostępny był w województwach pomorskim, zachodniopomorskim oraz małopolskim.

    Alejziak Wiesław. 2011. Aktywność turystyczna: międzynarodowa i krajowa oraz kwestie wykluczenia społecznego (Tourist activity: international and domestic diversification and the problem of social exclusion). Turyzm 21 (1-2): 7-16.

    Andrejczuk Wiaczesław. 2010. Krajobraz a turystyka: aspekt konceptualny (Landscape and tourism: conceptual aspect). Krajobraz a turystyka. Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego 14: 15-24.

    Borzyszkowski Jacek. 2015. Wykorzystanie internetu w turystyce na przykładzie działań organizacji zarządzających obszarami recepcji turystycznej na rzecz modeli w e-biznesie (The use of the Internet in tourism on the example of destination management organizations’ activities aimed at models in e-business). Rozprawy Naukowe Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu 50: 108-116.

    GUS. 2017. Turystyka w 2016 r. Informacje i opracowania statystyczne (Tourism in 2016. Information and statistical informations and elaborations). Rzeszów: GUS, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/kultura-turystyka-sport/turystyka/turystyka-w-2016-roku,1,14.html, access: 26.06.2018.

    Jedlińska M. 2013. Zachowanie klienta na rynku turystycznym i rekreacyjnym. [W] Marketing w turystyce i rekreacji (Customer behavior on the tourist and recreational market. [In] Marketing in tourism and recreation), ed. A. Panasiuk 61-80. Warszawa: PWN.

    Knecht Damian, Maria Knecht. 2005. Marketing w turystyce i rekreacji (Marketing in tourism and recreation). Wrocław: Miara.

    Kruczek Zygmunt. 2014. Nowe trendy i innowacje w sektorze atrakcji turystycznych. [W] Dynamika przemian rynku turystycznego (New trends and innovations in the tourist attractions sector. [In] Dynamics of changes in the tourist market), ed. Z. Kruczek, W. Banasik, 21-30. Warszawa: Wyższa Szkoła Turystyki i Języków Obcych.

    MSiT (Ministerstwo Sportu i Turystyki). 2017. Turystyka w Polsce 2016 (Tourism in Poland in 2016). Warszawa: Ministerstwo Sportu i Turystyki.

    Nowakowska Anna. 2005. Turystyka jako zjawisko społeczno-gospodarcze. [W] Kompendium wiedzy o turystyce (Tourism as a socio-economic phenomenon. [In] Compendium of knowledge about tourism), ed. G. Gołembski, 1-130. Warszawa: PWN.

    Olearnik Janusz, Kalina Pasek. 2014. Innowacyjność w turystyce i jej oddziaływanie promocyjne (Innovation in the tourist industry and its promotional impact). Rozprawy Naukowe Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu 46: 91-102.

    Roman Michał. 2015. Innowacyjność elementem konkurencyjności w turystyce (Innovation as an element of competitiveness in tourism). Zeszyty Naukowe Małopolskiej Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Tarnowie 26 (1): 111-119.

    Sala Józef. 2017. Tendencje rozwojowe turystycznej bazy noclegowej w Polsce w latach 1990-2014. [W] Trendy w turystyce (Development tendencies of the tourist accommodation base in Poland in the years 1990-2014. [In] Trends in tourism), ed. E. Biernat, E. Dziedzic, 13-28. Warszawa: Oficyna Wydawnicza SGH .

    Wojciechowska-Solis Julia. 2012. Kierunki doskonalenia jakości usług wpływające na decyzje nabywcze klientów biur turystycznych (Directions for Improving the Quality of Travel Agencies Services Affecting Customers Purchasing Decision). Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego 699 (84): 485-496.

    WTTC (The World Travel & Tourism Council). 2017. Travel & tourism. Global economic impact & issues. London: The World Travel & Tourism Council.

  29. Anna Suszek, Romuald Zabrocki, Iulia Elisjewa 182-188 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    mgr inż. Anna Suszek
    orcid.org/0000-0003-1868-6648
    Akademia Morska w Gdyni
    Wydział Przedsiębiorczości i Towaroznawstwa
    Katedra Towaroznawstwa i Zarządzania Jakością
    ul. Morska 81-87, 81-225 Gdynia
    tel. (58) 558 65 17
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    dr Romuald Zabrocki
    orcid.org/0000-0002-6524-3375
    Akademia Morska w Gdyni
    Wydział Przedsiębiorczości i Towaroznawstwa
    Katedra Towaroznawstwa i Zarządzania Jakością
    ul. Morska 81-87, 81-225 Gdynia
    tel (58) 558 65 05
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    mgr Iulia Elisjewa
    Akademia Morska w Gdyni
    Wydział Przedsiębiorczości i Towaroznawstwa
    Katedra Towaroznawstwa i Zarządzania Jakością
    ul. Morska 81-87, 81-225 Gdynia
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.3059
    zachowania konsumentów, jakość, rynek żywności
    O33, M31, D12, A13, L15
    pl

    Celem badań była ocena znaczenia jakości, jako determinanty zachowań konsumentów rosyjskich na rynku żywności. Dla realizacji celu badań zastosowano dwie podstawowe metody badawcze: analizę literatury przedmiotu oraz ankietyzację. Badania ankietowe przeprowadzono na podstawie autorskiego kwestionariusz ankietowy. Wzięło w nich udział 120 respondentów, zróżnicowanych pod względem płci i wieku, wywodzących się z terenu Kaliningradu i okolic. Stwierdzono, że 54% badanych Rosjan uważa, że ogólny poziom jakości żywności na rynku rosyjskim jest zadowalający, a 35% określiło go jako dobry. Jedynie 1,7% respondentów uznało go za wysoki. Podstawowymi zagrożeniami/przeszkodami w kreowaniu dobrej jakości produktów żywnościowych na rynku rosyjskim były: niski poziom rozwoju rolnictwa (50%), słaby rozwój systemów jakości i wysokie ceny żywności w odniesieniu do dochodów ludności (46,7%) oraz nagminne fałszowanie żywności (45%). Wśród wyróżników jakościowych rynku żywności w Rosji respondenci najwyżej ocenili dostępność ilościową i czasową oraz różnorodność asortymentu.

    Bielawa Anna. 2013. Przegląd kryteriów i mierników efektywnościowych przedsiębiorstw nastawionych projakościowo (Review of criteria and methods of measuring efficiency in the quality oriented enterprises). Studia i Prace Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania 34: 23-36.

    Federal Act of January 2, 1996, No. 2-?? on protection of consumer rights. Russian Federation.

    Goryńska-Goldmann Elżbieta, Przemysław Ratajczak. 2010. Świadomość żywieniowa a zachowania żywieniowe konsumentów (Nutritional Awareness and Nutritional Behaviours of Consumers). Journal of Agrobusiness and Rural Development 4 (18): 41-48.

    MoePravo. 2017. Consumer rights, http://moepravo, access: 06.06.2017.

    Niewczas Magdalena. 2013. Kryteria wyboru żywności (Food choice criteria). Żywność. Nauka. Technologia. Jakość 91: 204-219.

    Pyrzyńska Ewa. 2014. Zalecenia żywieniowe i formy ich upowszechniania (Dietary Guidelines and Forms of Their Popularisation). Zeszyty Naukowe Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie 3 (927): 75-86.

    Szpakowska Maria, Elwira Tymoszuk. 2012. Wybrane aspekty oceny jakości produktów żywnościowych (Taste Qualities Estimation by Taste Sense and Potentiometric Sensors). Zarządzanie i Finanse 10 (3): 104-113.

    The Civil Code of the Russian Federation. Russian Federation, Federal Laws No. 52-FZ of November 30, 1994, No. 15-FZ of January 26, 1996, No. 147-FZ of November 26, 2001 and No. 231-FZ of December 18, 2006.

    Tkaczyk Stanisław. 2013. Nowe trendy konsumenckie a sukces organizacji (New Consumer Trends and the Success of the Organization). Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach 97: 24-34.

    Tomaszewska Marzena, Beata Bilska, Wiesława Grzesińska, Wiesław Przybylski. 2014. Żywność funkcjonalna jako możliwość rozwoju polskich firm spożywczych (Functional Food as a Possibility for Development of Polish Food Companies). Roczniki Naukowe SERiA XVI (3): 295-29.

    Wasilik Katarzyna. 2014. Trendy w zachowaniach współczesnych konsumentów – konsumpcjonizm a konsumpcja zrównoważona (Trends in Contemporary Consumers’ Behaviour – Consumptionism and Sustainable Consumption). Konsumpcja i Rozwój 1 (6): 66-74.

    WCIOM. 2017. Research on the relation of consumers to quality, https://wciom.ru, access: 20.06.2017. Badania wobec stosunku konsumentów do jakości – Government regulation of food market: pro and contra, https://wciom.ru/index.php?id=236&uid=116246.

  30. Jadwiga Topczewska, Joseph Ohimor 189-194 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    Dr hab. eng. Jadwiga Topczewska prof. UR
    orcid.org/0000-0003-3921-5116
    University of Rzeszów, Faculty of Biology and Agriculture
    Zelwerowicza Str. 4, 35-601 Rzeszów
    phone: (17) 785 53 50
    e-mail:Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    Joseph Ohimor MSc.
    orcid.org/0000-0001-5600-6637
    University of Rzeszów
    Zelwerowicza Str. 4, 35-601 Rzeszów
    phone: (17) 785 51 03
    e-mail:Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.3060
    zarządzanie, rozwój, kompetencje, innowacje
    Q1, M5
    en

    Celem pracy było wskazanie ograniczeń rozwojowych gospodarstw zlokalizowanych na terenie południowo-wschodniej Polski. W badaniach wykorzystano wyniki badań GUS dotyczące struktury gospodarstw rolnych w 2016 roku. Czynnikami ograniczającymi rozwój gospodarstw rolnych na terenie południowo-wschodniej Polski była przede wszystkim niekorzystna struktura agrarna, zbyt mały udział właścicieli mających wykształcenie kierunkowe rolnicze oraz brak odpowiednich kompetencji menadżerskich, potrzebnych do skutecznego zarządzania nowoczesnym przedsiębiorstwem rolnym. Tylko około 20% kierujących było w wieku poniżej 40 lat. Około 15% właścicieli wskazywało, że ponad 50% dochodów gospodarstwa stanowią te z działalności rolniczej.

    ARiMR (Agency for Restructuring of Modernisation of Agriculture Reports). 2016. Sprawozdanie z działalności Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa za 2016 rok (The Agency for Restructuring of Modernisation of Agriculture Reports). Warszawa: ARiMR.

    De Wolf Peter, Hermann Schoorlemmer. 2008. Exploring the significance of entrepreneurial skills in agriculture. [In] Entrepreneurial skills and their role in enhancing the relative independence of farmers, ed. Christine Rudmann, 27-34. Switzerland, Frick: Research Institute of Organic Agriculture.

    GUS. 2017. Charakterystyka gospodarstw rolnych w 2016 roku (Characteristics of agricultural from holdings in 2016). Warszawa: Wydawnictwo GUS.

    Gwiaździńska-Goraj Marta, Roman Rudnicki. 2015. Struktura wykształcenia rolniczego kierowników gospodarstw rolnych w Polsce. Analiza czasowa i przestrzenna zjawiska (Agricultural education managers farms in Poland. Analysis of temporal and spatial distribution and selected its conditions). Acta Scientiarum Polonorum. Administratio Locorum 14 (2): 7-19.

    Kalinowski Julian, Danuta Gonet. 2014. Informacje i innowacje w zarządzaniu gospodarstwami rolnymi w województwie Dolnośląskim (The information and innovations in the management of the farms in the Dolnośląskie voivodeship). Polityki Europejskie, Finanse i Marketing 11 (60): 56-64.

    Kiełbasa Barbara. 2016. Driving and limiting factors in the farm management by Young farmers in the context of survey research. Journal of Agribusiness and Rural Development 1 (39): 79-86.

    Kiełbasa Barbara, Jacek Puchała. 2015. Innowacyjność młodych rolników i ich postawy wobec zmian na przykładzie gospodarstw rolnych położonych w regionie rozdrobnionego rolnictwa (Innovativeness of young farmers and their attitudes towards changes on the example of farms located in the region of fragmented agriculture). Roczniki Naukowe SERiA XVII (1): 107-111.

    Kiełbasa Barbara, Wioletta Knapik. 2017. Bariery i możliwości zarządzania wiedzą w grupach producentów rolnych w świetle badań własnych (Barriers and possibilities of knowledge management in farmers groups in the light of own research). Zeszyty Naukowe Politechniki Częstochowskiej. Zarządzanie 26: 17-22.

    Kłodziński Marek. 2001. Czynniki warunkujące rozwój przedsiębiorczości wiejskiej. [W] Rozwój przedsiębiorczości wiejskiej w perspektywie integracji z Unią Europejską (Factors determining the development of rural entrepreneurship. [In] The development of rural entrepreneurship in the perspective of integration with the European Union), ed. Krystyna Gutowska, Irena Ozimek, 279-296. Warszawa: Wydawnictwo SGGW.

    Kusz Dariusz. 2014. Znaczenie funduszy Unii Europejskiej w procesie modernizacji gospodarstw rolniczych w Polsce na przykładzie województwa Podkarpackiego (The role of the European Union founds in modernization process of farms in Poland on the example of Podkarpacie province). Roczniki Naukowe SERiA XVI (2): 154-159.

    McElwee Gerard, Alan Robson. 2005. Diversifying the farm: Opportunities and barriers. Finnish Journal of Rural Research and Policy 4 (1): 84-96.

    Nowak Anna, Tomasz Kijek, Ewa Wójcik. 2016. Wpływ wykształcenia rolników na produktywność pracy w towarowych gospodarstwach rolnych w Polsce (The Impact of farmers` education on labour productivity in Commercial Farms in Poland). Roczniki Naukowe SERiA XVIII (1): 202-206.

    Rola-Jarzębowska Agnieszka, Iwona Malinowska. 2011. Kompetencje menedżerskie w gospodarce opartej na informacji (Managerial competence in an economy based on information). Zeszyty Naukowe SGGW. Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej 91: 201-210.

    Rudmann Christine. 2008. Entrepreneurial skills and their role in enhancing the relative independence of farmers. Switzerland, Frick: Research Institute of Organic Agriculture.

    Thomas Man, Theresa Lau, K.F. Chan. 2002. The competitiveness of small and medium enterprises. A conceptualization with focus on entrepreneurial competences. Journal of Business Venturing, 17: 123–142.

    Van der Ploeg Jan Douwe. 2000. Revitalizing agriculture: Farming economically as starting ground for rural development. Sociologia Ruralis 40: 497-511.

    Ziętara Wojciech. 2008. Od gospodarstwa do przedsiębiorstwa (From Farm to Enterprise). Roczniki Naukowe SERiA X (3): 597-604.

  31. Monika Utzig 195-199 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    dr Monika Utzig
    orcid.org/0000-0003-4143-967X
    Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
    Katedra Ekonomii i Polityki Gospodarczej
    ul. Nowoursynowska 166, 02-787 Warszawa
    tel. (22) 593 40 37
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.3061
    poziom życia, ludność wiejska i miejska, wydatki konsumpcyjne
    E20, I30, R20
    pl

    Celem opracowania jest porównanie poziomu życia w wiejskich i miejskich gospodarstwach domowych. Przedstawiono definicje oraz miary poziomu życia. Następnie oceniono poziom życia w wiejskich i miejskich gospodarstwach domowych z wykorzystaniem danych z Budżetów gospodarstw domowych. Jako mierników użyto wydatków na zdrowie, transport, rekreację i kulturę, edukację, restaurację i hotele oraz napoje alkoholowe, wyroby tytoniowe i narkotyki. Stwierdzono, że wartość i udział wydatków zarówno na kulturę i rekreację, jak i na hotele i restauracje były wyższe w miejskich gospodarstwach domowych niż w wiejskich. Poziom życia w wiejskich gospodarstwach domowych był niższy niż w miejskich, ale różnice zmniejszały się w czasie.

    Bywalec Czesław. 1991. Rozwój gospodarczy a poziom życia ludności (Economic Growth the Standard of Living. Social Aspects of Economic Activity). Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny LIII (4): 191-202.

    Bywalec Czesław. 2007. Konsumpcja w teorii i praktyce gospodarowania (Consumption in theory and pratice of management). Warszawa: PWN.

    Chmielewska Barbara. 2015. Nierówności społeczne w aspekcie zróżnicowania wydatków gospodarstw domowych w krajach Unii Europejskiej (Social Inequalities in Terms of Diversity of Household Expenditure in EU Countries). Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy 41 (1): 319-328.

    Czech Artur, Słaby Teresa. 2017. Ocena poziomu życia gospodarstw domowych według województw – meandry analizy taksonomicznej (The assesement of Polish households living standards in voivodeships – the meanders of taxonomic analysis). Wiadomości Statystyczne 10 (766): 19-37.

    Duesenberry James. 1949. Income, saving and the theory of consumer behawior. Cambridge: Harvard University Press.

    GUS. 2007-2017. Budżety gospodarstw domowych (Household Budget Survey). Warszawa: GUS.

    Kalinowski Sławomir. 2015. Poziom życia ludności wiejskiej o niepewnych dochodach (Standard of living of rural population with uncertain income). Warszawa: PWN.

    Kozera Agnieszka, Joanna Stanisławska, Feliks Wysocki. 2014. Sytuacja finansowa gospodarstw domowych zamieszkujących obszary wiejskie w Polsce po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej (The financial situation of households in rural areas in Poland in the context of european integration). Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich 101 (2): 91-101.

    Łącka Irena. 2017. Sytuacja dochodowa wiejskich gospodarstw domowych w Polsce w latach 2007-2014 i jej skutki (Incom situation of rural households in Poland between 2007 and 2014 and its effects). Problemy Drobnych Gospodarstw Rolnych 1: 29-42, doi: http://dx.doi.org/10.15576/PDGR/2017.1.29.

    Murawska Anna. 2012. Zmiany w poziomie i jakości życia ludności na obszarach wiejskich w Polsce (Changes in the level and quality of life of the population in rural areas in Poland). Journal of Agribusiness and Rural Development 3 (25): 169-180.

    Panek Tomasz. 2015. Hierarchiczny model pomiaru jakości życia (Hierarchical model of life quality measurement). Wiadomości Statystyczne 6 (649): 1-22.

    Piasny Janusz. 1993. Poziom i jakość życia ludności oraz źródła i mierniki ich określania (Standard and quality of living). Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny LV (2): 73-92.

    Słaby Teresa. 1990. Poziom życia, jakość życia (Level of living, quality of living). Wiadomości Statystyczne 6: 8-10.

    Utzig Monika. 2014. Konwergencja dochodowa ludności wiejskiej i miejskiej w Polsce (Income convergence of population fo urban and rural areas in Poland). Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich 101 (4): 144-152.

    Wiśniewska Joanna. 2008. Pojęcie parytetu dochodowego w naukach rolniczych (The notion of income parity in agricultural sciences). Roczniki SERiA X (1): 452-457.

  32. Andrzej Piotr Wiatrak 200-204 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    prof. dr hab. Andrzej Piotr Wiatrak
    orcid.org/0000-0002-0962-2805
    Uniwersytet Warszawski
    Wydział Zarządzania, Katedra Teorii Organizacji i Zarządzania,
    ul. Szturmowa 1/3, 02-678 Warszawa
    tel. (22) 55 34 154
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.3062
    agrobiznes, innowacja, sieć, współpraca, rozwój
    O31, 032, 035, O38, Q55, Q56, Q58 i R58
    pl

    Celem artykułu było przedstawienie istoty usług brokerskich i ich roli w wdrażaniu innowacji w agrobiznesie na przykładzie założeń Europejskiego Partnerstwa Innowacyjnego. Przedstawiono istotę i cele usług brokerskich, podstawy wdrażania innowacji w agrobiznesie krajów UE z wykorzystaniem usług brokerskich oraz usługi brokerskie w sieci innowacji w agrobiznesie w Polsce. Przeprowadzone rozważania na bazie analizy literatury przedmiotu oraz dokumentów UE i Polski, wskazują, że sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich w Polsce tworzy podwaliny wdrażania innowacji poprzez usługi brokerskie, ale nie tworzy pełnego systemu.

    CDR. 2018. SIR – Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich (Network for innovation in agriculture and in rural areas). Brwinów: Centrum Doradztwa Rolniczego, www.cdr.gov.pl/sir, access: 15.07.2018.

    EC. 2010a. Europa 2020 – Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu. KOM 2020, wersja ostateczna (Europe 2020: A strategy for smart, sustainable and inclusive growth). Bruksela: Komisja Europejska.

    EC. 2010b. Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego oraz Komitetu Regionów z dnia 6 października 2010 r. Projekt przewodni strategii Europa 2020 – Unia innowacji. COM 546, wersja ostateczna (Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions of 6 October 2010 Europe 2020 Flagship Initiative: Innovation Union). Bruksela: Komisja Europejska.

    EC. 2012. Komunikat Komisji do Parlamentu i Rady w sprawie europejskiego partnerstwa innowacyjnego na rzecz wydajnego i zrównoważonego rolnictwa z dnia 29 lutego 2012. EUR-Lex, COM 79, wersja ostateczna (Communication from the Commission to the European Parliament and the Council on the European Innovation Partnership “Agricultural Productivity and Sustainability” of 29 February 2012). Bruksela: Komisja Europejska.

    Etzkowitz Henry, Loet Leydesdorff. 2000. The dynamics of innovation: from National Systems and “Mode 2” to a Triple Helix of university-industry-government relations, Research Policy 29 (2): 109-123.

    Kossowska Małgorzata, Iwona Sołtysińska. 2002. Szkolenia pracowników a rozwój organizacji (Staff training and development of organization). Kraków: Oficyna Ekonomiczna.

    MRiRW. 2014. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Rural Development Program for 2014-2020). Warszawa: Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

    Olejniczak Karol, Tomasz Kupiec, Estelle Raimondo. 2014. Brokerzy wiedzy. Nowe spojrzenie na rolę jednostek ewaluacyjnych. [W] (R) Ewaluacja 2. Wiedza w działaniu (Knowledge brokers. A new look at the role of evaluation units. [In] (R) evaluation 2. Knowledge in action), ed. Agnieszka Haber, Karol Olejniczak, 67-112. Warszawa: PARP.

    Olejniczak Karol, Dominika Wojtowicz. 2016. Innowacje w kształceniu kadr analitycznych administracji. Przykład szkolenia opartego na grze (Innovations in in educating the analytical staff of the administration. An example of a game-based training). Studia z Polityki Publicznej 3: 175-190.

    Orłowski Witold T. 2013. Komercjalizacja badań naukowych w Polsce. Bariery i możliwości ich przełamania (Commercialization of scientific research in Poland. Barriers and possibilities of breaking them). Warszawa: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

    Pyka Jan, Adam Janiszewski. 2016. Brokerzy w przepływie wiedzy. Kontekst regionalny (Brokers’ participation in knowledge transfer. Regional context). Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach 280: 157-171.

    Wiatrak Andrzej Piotr. 2015. Issues of a university advisory system for regional development. International Journal of Contemporary Management 4: 75-89.

    Wiatrak Andrzej Piotr. 2016. Sieć innowacji w rolnictwie – istota, cele i uwarunkowania (Network innovation in agriculture – essence, aims and conditions). Roczniki Naukowe SERiA 3: 380-384.

  33. Barbara Wieliczko 205-209 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    Barbara Wieliczko, PhD
    orcid.org/0000-0003-3770-0409
    Institute of Agricultural and Food Economics – National Research Institute
    Świętokrzyska Str. 20, 00-002 Warszawa
    phone: 22 505 46 78
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.3063
    wspólna polityka rolna, instrumenty finansowe, wsparcie dla rolnictwa
    Q14, Q18, G23
    en

    Celem artykułu jest ocena propozycji KE dotyczących instrumentów finansowych w ramach WPR 2020+, z uwzględnieniem doświadczeń zdobytych podczas poprzedniego i obecnego okresu programowania. Dokonano przeglądu literatury i analizy dokumentów UE związanych z instrumentami finansowymi. Instrumenty finansowe są elementem polityki UE od prawie dwóch dekad. Są one również stosowane w WPR. Jednak nie zyskały dotąd dużej popularności ze względu na ich nowość w WPR oraz z uwagi na złożoność ich wdrażania. Jednak z uwagi na spadek środków przeznaczonych na WPR, staną się one ważną część wsparcia, gdyż dzięki efektowi dźwigni pozwalają na oferowanie wsparcia dla większej liczby beneficjentów niż granty. Wyniki analizy pokazują, że szersze stosowanie instrumentów finansowych w ramach WPR 2020+ w porównaniu z obecnym okresem jest nieuniknione. Istnieją jednak poważne bariery, które należy przezwyciężyć, aby wdrożenie tych instrumentów stało się sukcesem. Wymaga to starannego zaplanowania stosowania tych instrumentów i edukacji beneficjentów.

    EC. 2012. Financial Instruments for SMEs Co-Financed by the European Regional Development Fund. Special report No. 2/2015. Luxembourg: Publications Office of the European Union.

    EC. 2017. Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions the Future of Food and Farming. COM(2017)713.

    ECA (European Court of Auditors). 2015. Are financial instruments a successful and promising tool in the rural development area? Special report No. 5/2015. Luxembourg: Publications Office of the European Union.

    ECA (European Court of Auditors). 2016. Implementing the EU budget through financial instruments – lessons to be learnt from the 2007-2013 programme period. Special report No. 19/2016. Luxembourg: Publications Office of the European Union.

    Fi-compass. 2014. Ex-ante assessment methodology for financial instruments in the 2014-2020 programming period. General methodology covering all thematic objectives. Luxembourg: European Investment Bank.

    Fi-compass. 2018a. EAFRD financial instruments in 2014-2020 Rural Development Programmes. Final report. Luxembourg: European Investment Bank.

    Fi-compass. 2018b. Financial gap in the EU agricultural sector. Luxembourg: European Investment Bank.

    Kulawik Jacek, Barbara Wieliczko, Michał Soliwoda. 2018. Is there room for financial instruments in the Common Agricultural Policy? Casus of Poland. [In] The Common Agricultural Policy of the European Union – the present and the future. EU Member State point of view, eds. Marek Wigier, Andrzej Kowalski, 34-42. Warsaw: IAFE-NRI.

    Proposal for a Regulation of the European Parliament and of the Council establishing rules on support for strategic plans to be drawn up by Member States under the Common agricultural policy (CAP Strategic Plans) and financed by the European Agricultural Guarantee Fund (EAGF) and by the European Agricultural Fund for Rural Development (EAFRD) and repealing Regulation (EU) No 1305/2013 of the European Parliament and of the Council and Regulation (EU) No 1307/2013 of the European Parliament and of the Council. COM(2018)392.

    Regulation (EU) No 1305/2013 of the European Parliament and of the Council of 17 December 2013 on support for rural development by the European Agricultural Fund for Rural Development (EAFRD) and repealing Council Regulation (EC) No 1698/2005. OJ L 347.

    Wieliczko Barbara. 2016. Czy warto stosować instrumenty finansowe w programach rozwoju obszarów wiejskich? (Are the financial instruments worth being a part of rural development programmes?). Zeszyty Naukowe SGGW. Problemy Rolnictwa Światowego 16 (1): 245-254, https://www.fi-compass.eu dostęp: 30.06.2018.

  34. Wioletta Wróblewska, Barbara Marcinek 210-216 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    dr inż. Wioletta Wróblewska
    orcid.org/0000-0002-8454-9118
    Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie
    Wydział Agrobioinżynierii
    Katedra Zarządzania i Marketingu
    ul. Dobrzańskiego 37, 20-262 Lublin
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    dr inż. Barbara Marcinek
    orcid.org/0000-0002-5484-6154
    Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie
    Wydział Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu
    Katedra Roślin Ozdobnych, Dendrologii i Architektury Krajobrazu
    ul. Głęboka 28, 20-612 Lublin
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    10.5604/01.3001.0012.3064
    kwiaty cięte cebulowe, popyt, preferencje
    M31, Q11, Q13
    pl

    Celem badań była ocena porównawcza popytu i preferencji przedstawicieli dwóch grup wiekowych w Lublinie (20-24 i powyżej 60 lat), dotyczących kwiatów ciętych cebulowych. Wykorzystano wyniki badań ankietowych przeprowadzonych wśród 300 przedstawicieli obu grup wiekowych. Określono m.in. preferencje gatunkowe, poziom zakupów jednorazowych oraz w skali roku, poziom wydatków, powody zakupów kwiatów ciętych cebulowych. Analizy przeprowadzono metodami matematyczno-statystycznymi, głównie z wykorzystaniem wskaźników procentowych oraz wielkości średnich. Starsze pokolenie wydawało na kwiaty cięte cebulowe więcej niż przedstawiciele pokolenia Y, przez większe zakupy jednorazowe i średnioroczne. Nabywcy z obu grup wiekowych kupowali kwiaty głównie w celach upominkowych, choć coraz częściej także dla siebie, pod wpływem impulsu. Sprzyjała temu ogólna ich dostępność, np. w sklepach spożywczych, które są jednym z ważniejszych miejsc zakupu.

    AIPH. 2017. International statistic. Flowers and plants. United Kingdom: International Association of Horticultural Producers.

    Bartoszek Anna. 2006. Analiza popytu na rynku róż ciętych w Lublinie w 2005 roku z uwzględnieniem preferencji konsumentów co do kolorów i długości łodyg, (Analysis of the demand for the cut-out market in Lublin in 2005, taking into account consumer preferences as to the colors and length of the stems). Praca magisterska (Master’s thesis). Akademia Rolnicza w Lublinie.

    Henschke Monika, Kamila Pankowska. 2013. Popyt na rośliny doniczkowe do dekoracji wnętrz w świetle badań ankietowych w Poznaniu (Demand for pot plants for interior decoration in view of the survey carried out in Poznań). Joural of Agribusiness and Rural Development 4 (30): 47-57.

    Jabłońska Lilianna. 1998. Obrót kwiatami cebulowymi (Marketing flowers onion). Biuletyn Stowarzyszenia producentów Ozdobnych Roślin Cebulowych 8: 1-7.

    Jabłońska Lilianna, Ksenia Juszczak. 2010. Zmienność i współzależność cen na rynku kwiatów ciętych (Variability and inter-variability of prices in the cut flower market). Zagadnienia Ekonomiki Rolniczej 3: 121-133.

    Jabłońska Lilianna, Dawid Olewnicki, Magdalena Ragan. 2013a. Zachowania konsumenckie na warszawskim rynku kwiatów ciętych i doniczkowych (Consumer behaviours on the Warsaw market of cut flowers and pot plants). Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie. Polityki Europejskie, Finanse i Marketing 9 (58): 220-230.

    Jabłońska Lilianna, Dawid Olewnicki, Magdalena Ragan. 2013b. Popyt na kwiaty cięte i doniczkowe oraz jego determinanty – przypadek Warszawy (Cut flower and pot plant demand and its’ determinants - case study of Warsaw). Roczniki Naukowe SERiA XV (1): 60-66.

    Marosz Adam. 2017. Raport średnio- i długoterminowych kierunków rozwoju polskiego ogrodnictwa w zakresie produkcji roślin rabatowych i balkonowych, roślin cebulowych i bulwiastych oraz aktualizacji danych produkcji szkółkarskiej (Report on medium and long-term trends in the development of Polish horticulture in the field of production of discount and balcony plants, bulb and tuber plants and updating of nursery production data). Skierniewice: Instytut Ogrodnictwa. www.inhort.pl/files/program_wieloletni/PW_2015_2020_IO/spr_2017/5.1_Raport2017_ozdobne_Marosz.pdf, access: 28.06.2018.

    Olewnicki Dawid, Lilianna Jabłońska, Karolina Rydzewska, Joanna Papakul. 2013. Popyt na kwiaty na przykładzie warszawskich kwiaciarni (The demand for flowers on the example of Warsaw florist). Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie. Problemy Rolnictwa Światowego 13(3): 183-191.

    Russel Research. 2016. Generations of flowers study. Society of American Florists and American Floral Endowment, www.endowment.org/wp-content/uploads/2016/03/SAF-2016-Generation-of-Flowers-Study-_ExecutiveSummary.pdf, access: 27.06.2018.

    Wróblewska Wioletta, Lidia Gunerka. 2014. Wpływ zmienności cen kwiatów ciętych i środków produkcji na sytuację ekonomiczną producentów kwiatów w Polsce w latach 2003-2012 (The influence of price volatility of cut flowers and means of production on the economic situation of flower producers in Poland in the years 2003-2012). Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich 101 (3): 197-204.

    Zhao Shuoli, Chengyan Yue, Mary H. Meyer, Charles R.Hall. 2016. Factors affecting U.S. consumer expenditures of fresh flowers and potted plants. HortTechnology 26 (4): 484-492.

  35. Tomasz Żyłowski, Aleksandra Król, Jerzy Kozyra 217-223 RN SERiA 2018, v. XX, no. 4

    mgr Tomasz Żyłowski
    orcid.org/0000-0002-6665-2787
    Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – PIB
    Zakład Biogospodarki i Analiz Systemowych
    ul. Czartoryskich 8, 24-100 Puławy
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    dr hab. Jerzy Kozyra
    orcid.org/0000-0002-7082-8765
    Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – PPIB
    Zakład Biogospodarki i Analiz Systemowych
    ul. Czartoryskich 8, 24-100 Puławy
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

    mgr inż. Aleksandra Król
    orcid.org/0000-0002-6680-6328
    Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – PIB
    Zakład Biogospodarki i Analiz Systemowych
    ul. Czartoryskich 8, 24-100 Puławy
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
    10.5604/01.3001.0012.3065
    ślad węglowy, DEA, efektywność środowiskowa, kukurydza na ziarno
    Q51, Q54
    pl

    Celem pracy jest ocena możliwości ograniczenia emisji gazów cieplarnianych (GC) w uprawie kukurydzy na ziarno przy użyciu metodyki łączącej szacowanie śladu węglowego (CF) z metodą DEA. Do analiz wykorzystano dane ankietowe pochodzące z 32 gospodarstw w Polsce. Przedstawiono ocenę ilościową emisji gazów cieplarnianych z podziałem na główne źródła emisji w tych gospodarstwach, według metodyki oceny śladu węglowego zaproponowanej przez IPCC. Następnie określono możliwości ograniczenia poziomu emisji GC według założeń metody DEA. Potencjał ograniczenia emisji dla analizowanych gospodarstw określono w przedziale od 94 do 1047 kg CO2-eq/ha (od 3,3 do 33,4%).

    Bogetoft Peter, Lars Otto. 2011. Benchmarking with DEA, SFA, and R. New York: Springer.

    Cooper William W., Lawrence M. Seiford, Kaoru Tone. 2007. Data envelopment analysis: a comprehensive text with models, applications, references and DEA-solver software. New York: Springer.

    Eggleston Simon H., Leonardo Buendia, Kyoko Miwa, Todd Ngara, Kyioto Tanabe. 2006. 2006 IPCC guidelines for national greenhouse gas inventories. [In] Volume 4. Agriculture, Forestry and Oother Land Use. Hayama: Institute for Global Environmental Strategies (IGES).

    Emrouznejad Ali, Guo-Ilang Yang. 2018. A survey and analysis of the first 40 years of scholarly literature in DEA: 1978-2016. Socio-Economic Planning Sciences 61: 4-8, doi: 10.1016/j.seps.2017.01.008.

    Faber Antoni, Robert Borek, Magdalena Borzęcka-Walker, Zuzanna Jarosz, Jerzy Kozyra, Rafał Pudełko, Andrzej Zaliwski. 2012. Bilans węgla i emisji gazów cieplarnianych (CO2, CH4 oraz N2O) w polskim rolnictwie. [W] Z badań nad rolnictwem społecznie zrównoważonym (Balance of carbon and greenhouse gas emissions (CO2, CH4 and N2O) in Polish agriculture [In] From research on socially sustainable agriculture), ed. S. Zegar, 9-37. Warszawa: IERiGŻ-PIB.

    GUS. 2017. Wyniki produkcji roślinnej w 2016 r. (Plant production results in 2016). Warszawa: GUS.

    Holka Małgorzata, Jerzy Franciszek Bieńkowski, Janusz Jankowiak, Radosław Dąbrowicz. 2017. Life cycle assessment of grain maize in intensive, conventional crop production system. Romanian Agricultural Research 61: 301-3107.

    IPCC. 2007. Climate Change 2007: The Physical Basis. Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change, ed. Susan Solomon, Dahe Qin, Martin Manning, Zhenlin Chen, Melinda Marquis, Kristen Averyt, Melinda M.B. Tignor, Henry L. Miller, Cambridge: Cambridge University Press.

    IPCC 2013. Climate change 2013. The physical science basis. Contribution of working group I to the fifth assessment report of the intergovernmental panel on climate change, ed. Stocker Thomas F., Dahe Qin, Gian-Kasper Plattner, Melinda Tignor, Simon K. Allen, Judith Boschung, Alexander Nauels, Yu Xia, Vincent Bex, Paline M. Midgley. Cambridge: Cambridge University Press.

    IPCC. 2014. Fifth Assessment Report. Mitigation of climate change, https://www.ipcc.ch/report/ar5/wg3, access: 12.07.2017.

    Iribarren Diego, Ian Vázquez-Rowe, Maria Teresa Moreira., Gumersindo Feijoo. 2010. Further potentials in the joint implementation of life cycle assessment and data envelopment analysis. Science of the Total Environment 408: 5265-5272, doi: 10.1016/j.scitotenv.2010.07.078.

    ISO 2013. TS 14067: 2013: Greenhouse Gases. Carbon Footprint of Products. Requirements and Guidelines for Quantification and Communication. Geneva: International Organization for Standarization.

    KOBiZE (Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami). 2017. Poland’s National Inventory Report 2017. Greenhouse Gas Inventory for 1988-2015. Warszawa: The National Centre for Emissions Management.

    Ma Bao-Luo, Bernice C. Liang, Dilip Kumar Biswas, Malcolm J. Morrison, Neil B. McLaughlin. 2012. The carbon footprint of maize production as affected by nitrogen fertilizer and maize-legume rotations. Nutrient Cycling in Agroecosystems 94: 15-31, doi: 0.1007/s10705-012-9522-0.

    Mohammadi Ali, Shahin Rafiee, Ali Jafari, Tommy Dalgaard, Trydeman Marie Knudsen, Alireza Keyhani, Seyed H. Mousavi Avval, John E. Hermansen. 2013. Potential greenhouse gas emission reductions in soybean farming: A combined use of Life Cycle Assessment and Data Envelopment Analysis. Journal of Cleaner Production 54: 89-100.

    Mohammadi Ali, Shahin Rafiee, Ali Jafari, Alireza Keyhani, Tommy Dalgaard, Knudsen Marie Trydeman, Lan T. Nguyen Thu, Robert Borek, John E. Hermansen. 2015. Joint Life Cycle Assessment and Data Envelopment Analysis for the benchmarking of environmental impacts in rice paddy production. Journal of Cleaner Production 106: 521-532.

    Nabavi-Pelesaraei Ashkan, Homa Hosseinzadeh-Bandbafha, Peyman Qasemi-Kordkheili, Hamed Kouchaki-Penchah, Farshid Riahi-Dorcheh. 2016. Applying optimization techniques to Improve of energy efficiency and GHG (Greenhouse Gas) emissions of wheat production. Energy 103: 672-678.

    Neeft John. 2011. Complete list of standard values. Version 4 public to harmonise European GHG calculations. Biograce, http://www.biograce.net/content/ghgcalculationtools/standardvalues.

    Nieróbca Anna, Jerzy Kozyra, Katarzyna Mizak. 2008. Zmiany warunków termicznych dla uprawy kukurydzy w Polsce. [W] Problemy agrotechniki oraz wykorzystania kukurydzy i sorgo (Changes in thermal conditions for maize cultivation in Poland. [In] Problems of agrotechnics and the use of maize and sorg), ed. T. Michalski, 26-30. Poznań: Uniwersytet w Poznaniu.

    Ochal Piotr, Tamara Jadczyszyn, Beata Jurga. 2015. Rozwój systemu korzeniowego kukurydzy w zależności od umieszczenia nawozu w glebie (The development of maize root system depending on the placement of fertilizer in the soil). Polish Journal of Agronomy 23: 74-81.

    Pandey Divya, Madhoolika Agrawal, Jai Shanker Pandey. 2011. Carbon footprint: current methods of estimation. Environmental Monitoring and Assessment 178: 135-160, doi: 10.1007/s10661-010-1678-y.

    R Core Team. 2014. R: A language and environment for statistical computing, https://www.gbif.org/tool/81287/r-a-language-and-environment-for-statistical-computing.

    RStudio Team. 2015. RStudio: Integrated Development for RStudio. Boston, Inc.

    Rebolledo-Leiva Ricardo, Lidia Angulo-Meza, Alfredo Iriarte, Marcela C. González-Araya. 2017. Joint carbon footprint assessment and Data Envelopment Analysis for the reduction of greenhouse gas emissions in agriculture production. Science of the Total Environment 593-594: 36-46.

    Syp Alina, Antoni Faber, Magdalena Borzęcka-Walker, Dariusz Osuch. 2015. Assessment of greenhouse gas emissions in winter wheat farms using Data Envelopment Analysis approach. Polish Journal of Environmental Studies 24: 2197-2203.

    Vázquez-Rowe Ian, Diego Iribarren, Maria Teresa Moreira, Gumersindo Feijoo. 2010. Combined application of life cycle assessment and data envelopment analysis as a methodological approach for the assessment of fisheries. International Journal of Life Cycle Assessment 15: 272-283, doi: 10.1007/s11367-010-0154-9.

    Zhang Dan, Jianbo Shen, Fusuo Zhang, Yu’e Li, Weifeng Zhang. 2017. Carbon footprint of grain production in China. Scientific Report 7, https://doi.org/10.1038/s41598-017-04182-x.